Danimarka posta servisi, 30 Aralık’ta son mektubunu dağıtarak 400 yılı aşkın bir geleneğe nokta koyacak.
Kararı yılın başında duyuran PostNord, Danimarka toplumunda “artan dijitalleşme” nedeniyle ülkede 1.500 kişiyi işten çıkaracağını ve 1.500 kırmızı posta kutusunu kaldıracağını açıkladı. PostNord, 2009 yılında İsveç ve Danimarka posta servislerinin birleşmesiyle kurulmuştu.
Danimarka’yı “dünyanın en dijitalleşmiş ülkelerinden biri” olarak tanımlayan şirket, mektup talebinin “dramatik biçimde düştüğünü”, buna karşılık online alışverişin hızla arttığını belirterek odağını paket teslimatına kaydırma kararı aldığını duyurdu.
Posta kutuları satışa çıkarıldı
The Guardian'da yer alan habere göre, bu ay başında satışa çıkarılan ve büyük bölümü sökülmüş olan ayırt edici kırmızı posta kutularından 1.000’i, tanesi 2.000 Danimarka kronu (yaklaşık 313 dolar) fiyatla yalnızca üç saat içinde satıldı. Daha yıpranmış olanlar 1.500 krondan alıcı buldu. 200 posta kutusu daha ocak ayında açık artırmaya çıkarılacak. PostNord, İsveç’te mektup dağıtımını sürdürürken, kullanılmamış Danimarka pullarını ise sınırlı bir süre için iade edeceğini açıkladı.
Danimarkalılar mektup göndermeye devam edebilecek ancak bu hizmeti Dao üstlenecek. Halihazırda Danimarka’da mektup dağıtan Dao, 1 Ocak’tan itibaren hizmetini genişleterek 2025’te yaklaşık 30 milyon olan yıllık mektup sayısını 80 milyona çıkarmayı planlıyor. Ancak kullanıcıların mektuplarını Dao şubelerine götürmesi gerekecek; evden alım için ek ücret ödenecek. Posta ücreti ise online ya da uygulama üzerinden satın alınacak.
Danimarka posta servisi, ülkede 1624’ten bu yana mektup dağıtımından sorumluydu. Son 25 yılda ülkede mektup gönderimi yüzde 90’dan fazla azaldı.
Buna karşın, özellikle gençler arasında mektup yazmaya yönelik sınırlı bir canlanma olduğuna dair işaretler var. Dao’nun araştırmasına göre 18–34 yaş grubu, diğer yaş gruplarına kıyasla iki ila üç kat daha fazla mektup gönderiyor. Trend araştırmacısı Mads Arlien-Søborg, bu artışı gençlerin “dijital aşırı yüklenmeye karşı bir denge arayışı” olarak açıklıyor; mektup yazmanın artık “bilinçli bir tercih” haline geldiğini söylüyor.
Danimarka yasalarına göre ülkede mektup gönderme seçeneğinin var olması gerekiyor. Bu nedenle Dao’nun da hizmeti bırakması halinde, hükümetin başka bir sağlayıcı ataması zorunlu olacak.
Pratikte bir fark olmayacak
Ulaştırma Bakanlığı’na yakın bir kaynak, yeni yılda “pratikte bir fark olmayacağını” savundu: İnsanlar mektup göndermeye ve almaya devam edecek, yalnızca bunu farklı bir şirket aracılığıyla yapacaklar. Kaynağa göre değişikliğin anlamı daha çok “duygusal”.
Ancak bazıları için bu kararın geri dönüşü olmayan bir son anlamına geldiği görüşü hâkim. Kopenhag’daki Enigma Museum’un direktörü Magnus Restofte, dijital iletişimin bir nedenle kullanılamaz hale gelmesi durumunda fiziksel postaya dönmenin çok zor olacağını belirtiyor: “Geçmişteki sisteme geri dönemeyiz. Zaten dünyanın en dijitalleşmiş ülkelerinden biriyiz.”
Danimarka’nın ulusal dijital kimlik sistemi MitID kapsamında, kamu kurumlarından gelen tüm resmi yazışmalar otomatik olarak ‘dijital posta’ üzerinden iletiliyor. Fiziksel posta alma seçeneği bulunsa da, bunu tercih edenlerin oranı oldukça düşük. Bugün 15 yaş üstü nüfusun yüzde 97’si MitID’ye kayıtlı, Danimarkalıların yalnızca yüzde 5’i dijital postadan çıkmayı tercih ediyor.
Restofte’ye göre Danimarka kamuoyu değişime “oldukça pragmatik” yaklaşıyor; çünkü çok az kişi artık posta kutusunda fiziksel mektup buluyor. Hatta bazı gençler hiç mektup göndermemiş durumda. Buna rağmen fiziksel mektubun değeri artmış görünüyor: “El yazısıyla yazılmış bir mektup aldığınızda bunun değeri son derece yüksek. İnsanlar bunun zaman ve para harcandığını biliyor.”
PostNord Denmark Genel Müdür Yardımcısı Kim Pedersen, kararın açıklandığı dönemde şu ifadeleri kullanmıştı:
“400 yıldır Danimarka’nın posta servisiyiz; bu nedenle tarihimizin bu bölümünü kapatmak zor bir karar. Danimarkalılar giderek daha dijital hale geldi. Bugün çok az mektup kaldı ve düşüş o kadar hızlı ki, mektup pazarı artık kârlı değil.” / Gazete Oksijen
21 ARALIK’LAR
1898 - Pierre Curie ve Marie Curie, radyoaktif radyum elementini keşfettiler.
1918 - Osmanlı Padişahı Vahdettin, Meclis-i Mebûsan'ı feshetti.
1925 - Sovyet sinema yönetmeni Sergey Ayzenştayn'ın, Potemkin Zırhlısı adlı filmi gösterime girdi.
1937 - İlk uzun, sesli ve renkli çizgi film olan ve Walt Disney'in yapımcılığındaki, Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler'in galası yapıldı.
1953 - Türk-Fransız Ticaret Antlaşması imzalandı; antlaşma hükümlerine göre Fransa, Türkiye'ye 100 milyon lira tutarında kredi açacak.
1958 - De Gaulle, Fransa'da 5. Cumhuriyetin Başkanı seçildi.
1959 - Farah Diba, muhteşem bir törenle, İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi ile evlendi.
1961 - Londra'dan Tel Aviv'e giden İngiliz Havayolları British Airways'a ait yolcu uçağı, Esenboğa Havaalanı'ndan ayrılışından bir dakika sonra düşerek parçalandı: 26 ölü, 8 yaralı.
1963 - Kanlı Noel: Kıbrıslı Türklere karşı silahlı saldırılar başlatıldı.
1968 - Apollo 8, Ay yörüngesindeki görevleri için fırlatıldı.
1969 - Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Mehmet Ali Aybar istifa etti, yerine Şaban Yıldız seçildi.
1971 - TL'nin değeri yeniden belirlendi: 1 dolar = 14 lira.
1971 - Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğine, Avusturyalı diplomat Kurt Waldheim seçildi.
1972 - Doğu Berlin'de iki Almanya arasında Temel Anlaşma imzalandı.
1973 - İstanbul'da Hacı Bekir'in Kadıköy, Karaköy, Beyoğlu ve Eminönü işyerlerinde grev başladı.
1978 - Kahramanmaraş'ta sağcılar, iki sol görüşlü öğretmeni öldürdü.
1985 - Konya Genelevi'nde çalışan kadınlar, kendilerini teşhir etmeleri yasaklanınca greve gittiler.
1986 - Şanghay'da toplanan 50 bin öğrenci demokrasi istedi.
1987 - Cumhuriyet döneminin 46. Hükümeti olan, İkinci Turgut Özal Hükûmeti kuruldu.
1988 - Lockerbie Faciası: Pan American World Airways'a ait Boeing 747 tipi yolcu uçağı, Londra-New York seferini yaparken, İskoçya'nın Lockerbie kasabası üzerinde infilak etti: 21 ülkeden 270 kişi öldü (yerde bulunan 11 kişi dahil).
1989 - Amerika Birleşik Devletleri, Panama'yı işgal etti.
1990 - Lice Kaymakamlığına baskıları şikayet etmek için giden köylülere ateş açıldı, 1 kadın ve 1 çocuk öldü.
1991 - Rusya, Belarus, Ukrayna, Kazakistan, Moldova, Azerbaycan, Ermenistan, Özbekistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Kırgızistan liderleri, bir araya gelerek, Sovyetler Birliği'ne son verdiler ve Bağımsız Devletler Topluluğu'nu (BDT) (Commonwealth of Independent States) kurduklarını açıkladılar.
1995 - Beytüllahim şehrinin kontrolü, İsrail'den Filistin'e geçti.
1999 - Hakkında iki gıyabi tutuklama kararı bulunan, Şişli eski Belediye Başkanı Gülay Aslıtürk, Londra'da yakalandı.
2005 - Birleşik Krallık'ta hemcinsler arasında medeni birliktelik yasallaştı. Elton John ve hayat arkadaşı David Furnish bu yasadan ilk yararlanan çift oldu.
2012 - Maya takviminde 13. baktunun başlangıcı. (5200 yıl)
2020 - Jüpiter ve Satürn arasında büyük kavuşum yaşandı. Bu, 1623'ten beri iki gezegen arasındaki en yakın kavuşumdu.
21 ARALIK’TA DOĞANLAR
1804 - Benjamin Disraeli, Britanyalı politikacı ve Birleşik Krallık Başbakanı (ö. 1881)
1840 - Namık Kemal, Türk şair (ö. 1888)
1917 - Heinrich Böll, Alman yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1985)
1918 - Kurt Waldheim, Avusturyalı politikacı ve devlet adamı (ö. 2007)
1937 - Jane Fonda, Amerikalı oyuncu
1943 - İstemi Betil, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2011)
1948 - Samuel L. Jackson, Amerikalı oyuncu
1965 - Cem Özdemir, Türk ve Çerkes asıllı Alman siyasetçi
1966 - Kiefer Sutherland, Amerikalı oyuncu
21 ARALIK’TA ÖLENLER
1940 - F. Scott Fitzgerald, İrlanda asıllı Amerikalı yazar (d. 1896)
1943 - Mahmut Esat Bozkurt, Türk akademisyen ve devlet adamı (d. 1892)
1945 - George S. Patton, Amerikalı asker ve II. Dünya Savaşı'nda ABD Ordusu generali (d. 1885)
1991 - Abdullah Baştürk, Türk sendikacı ve DİSK Genel Başkanı (d. 1929)
2022 - Pakize Suda, Türk oyuncu ve yazar (d. 1952)
Yorumlar
Yorum Gönder