ORHAN AYDIN, TUNCEL KURTİZ’İ YAZDI: “YİNE ISLIK ÇALIYOR HAYATA, DUYAN YOK” / günleden 7 aralık


  


___________________Orhan Aydın

 

Adı Tuncel Kurtiz idi…

Beyoğlu İstiklal caddesinin Tünel tarafında Kumbaracı sokaktan girip kendinizi aşağıya doğru saldığınızda 2. sokaktan ilk sağa çıkıştaki caminin hemen yanı başında dört katlı bir apartmanın 2. katında bir evdi.

Önce demir sürgülü dış kapı dükkân kepengini açar gibi açılır, ardından yazılmamış bir şiir gibi yaşanmışlığın tüm izlerini koklayacağınız ahşap kapıdan içeri girilir, boş olan ilk koltuğa oturulur oturulmaz şarapla birlikte müzik açılır ve zaman içinde yolculuk başlardı.

Bu her defasında böyle oldu.

Yaşadıklarını, hayatın ve insanın değişmesi için gökyüzüne ‘küçücük mavi bir leke gibi fırlatan’ bir adamın sığınağıdır burası.

Yer gök kitap, yer gök fotoğraf, yer gök afiş, yer gök müzik.

Latin Amerika’dan Avrupa’nın tüm ülkelerine, uzak doğudan Asya ve Rusya topraklarına kadar, insana yapılan yolculuklarından süzülerek sadeleştirilmiş sevinçli bir çocuk bahçesi gibi.

Her yer aşk, her yer sevinç, her yer şarkı, her yer resim, her yer heykel, her yer sinema, her yer tiyatro.

Küçük renkli kutuların, sararmış zarfların içinde büyük hüzünler, büyük umutlar, büyük kavgalar saklı.

İlk yudum şarabın bir esrikliği vardır, müzikle birlikte akar gider yüreğin orta yerine, şiirlere eşlik eden çello ya da derin iniltilerle kıvranan bir keman sesiyse, çiçeklenmiş anılar gelir bağdaş kurar yanı başınıza.

Söz çoğalır, her fotoğraf bir film öyküsüdür ve anlatılan her anı filmi çekilememiş karelerin sızıntısı, her afiş bir tiyatro sahnesidir, her yazı bir şiir kalıntısı, her kitap bedene giydirilmiş aşk, her şarkı zamanın kahreden çığlığı.

Birden koca çınar yerinden kalkar, masanın üstündeki kitapların arasında kendine yer açar ve Reyent’in çellosuna iniltilerle bağırır.

“Bu göl İznik gölüdür.

Durgundur.

Karanlıktır.

Derindir.

Bir kuyu suyu gibi içindedir dağların.”

Destan büyür çoğalır, Bedreddin olur gelir selam verir aşk ile.

Başka bir şafakta Cahit Irgat olur yüreğinize vurur demir kapıların ağır zincirlerini, Neruda olur mavi sulara yolcular sizi. Brecht, Nâzım olur yeşertir aklınızı.

“Tek sorunumuz var tek sorunumuz, emekçilerin ve sosyalistlerin aynı pınardan su içmelerini sağlayamazsak yazık olacak. Acıları sevinçlere dönüştürmenin başka yolunu bilen varsa söylesin, yoksa sussun sonsuza kadar”

Bu adam, bu her yanı hüzün dolu bu güzelim dünyada mevsimlerin birbirleriyle kucaklaştıkları zamanların tutsağıydı bir de papatyaların ve rengârenk kırların, hep dağların düzlüklerinden ıslık çaldı hayata.

Adı Tuncel Kurtiz di.

Şimdi bir zeytin ormanının yamacında çiçekli toprağa karışmış upuzun yatıyor.

Yine ıslık çalıyor hayata, duyan yok.

Başucuna elimi sürüp bağırıyorum, yeşile durmuş zeytin taneleri tanık, duyuyordur inanıyorum.

“Yağmur çiseliyor,

korkarak

yavaş sesle

bir ihanet konuşması gibi.

Yağmur çiseliyor,

beyaz ve çıplak mürtet ayaklarının

Islak ve karanlık toprağın üstünde konuşması gibi.”

 

 

7 ARALIK’LAR

1787 - Delaware, Amerika Birleşik Devletleri Anayasasını onaylayan ilk eyalet oldu.

1836 - Martin Van Buren, Amerika Birleşik Devletleri'nin 8. Başkanı seçildi.

1917 - I. Dünya Savaşı: ABD, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'na savaş ilan etti.

1920 - Türkiye Halk İştirakiyyun Fırkası kuruldu.

1921 - Kilis'in Fransız işgalinden kurtuluşu.

1922 - Siyasal mizah dergisi, Akbaba yayın hayatına başladı.

1923 - Birleşik Krallık 'ta yapılan seçimlerde; Muhafazakâr Parti 257, İşçi Partisi 191, Liberal Parti 158 milletvekilliği aldı.

1932 - Muhsin Ertuğrul'un "Bir Millet Uyanıyor" filmi gösterime girdi.

1934 - Türk Kadınlar Birliği, İstanbul'da bir mitingle kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkını kutladı.

1941 - II. Dünya Savaşı: Kanada; Finlandiya, Macaristan, Romanya ve Japonya'ya savaş ilan etti.

1941 - Pearl Harbor Saldırısı: Japon uçakları Amerikan deniz üssü Pearl Harbor'u bombaladı. 5 savaş gemisi, 14 gemi, 200 uçak yok edildi, 2400 kişi öldü.

1972 - Apollo 17, Ay görevine doğru yola çıktı.

1973 - İslam Konferansı Örgütü'ne üye 7 ülke tarafından geri kalmış İslam ülkelerini kalkındırmak amacı ile İslam Kalkınma Bankası kuruldu.

1975 - Endonezya, Doğu Timor'u işgal etti.

1983 - Iberia Hava Yollarına ait bir Boeing 727 ile bir DC-9 yoğun siste Madrid Havaalanının pistinde çarpıştı: 93 kişi öldü.

1987 - Kaliforniya'nın Paso Robles şehrinde, bir yolcu uçağı düştü: 43 kişi öldü.

1988 - Ermenistan'da (SSCB) 7,2 şiddetinde deprem meydana geldi. 20.000'den fazla kişi öldü.

2002 - Bangladeş'te dört tiyatroya yapılan bombalı saldırılarda 18 kişi öldü, 200 kişi yaralandı.

2002 - Londra'da 51'incisi yapılan Dünya Güzellik Yarışması'nda Türkiye Güzeli Azra Akın Dünya Güzeli seçildi.

2004 - Hamid Karzai, Afganistan Devlet Başkanlığı görevine başladı.

2009 - Reşadiye saldırısı: Tokat'ın Reşadiye ilçesi, Sazak köyünde 7 jandarmanın şehit edildiği saldırı gerçekleşti.

2022 – Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky, Time Dergisi tarafından 2022 Yılın Kişisi seçildi.

 

7 ARALIK’TA DOĞANLAR

1875 - Hüseyin Cahit Yalçın, Türk gazeteci ve yazar (ö. 1957)

1915 - Eli Wallach, Amerikalı oyuncu ve Emmy ödülü sahibi (ö. 2014)

1919 - Ceyhun Atuf Kansu, Türk yazar, şair ve doktor (ö. 1978)

1928 - Noam Chomsky, Amerikalı dilbilimci, filozof, bilişsel bilimci, tarihçi, sosyal eleştirmen ve politik aktivist

1932 - Oktay Ekşi, Türk gazeteci

1933 - Şevket Kazan, Türk siyasetçi ve avukat (ö. 2020)

1942 - Yavuz Özışık, Türk piyanist ve müzisyen (ö. 2017)

1945 - Güzin Özyağcılar, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu

1973 - İbrahim Kutluay, Türk basketbolcu

 

7 ARALIK’TA ÖLENLER

1956 - Reşat Nuri Güntekin, Türk romancı, öykücü ve oyun yazarı (d. 1889)

1979 - Cavit Orhan Tütengil, Türk bilim insanı ve yazar (öldürüldü) (d. 1921)

1992 - Şahin Kaygun, Türk fotoğraf ve grafik sanatçısı (d. 1951)

1993 - Abidin Dino, Türk ressam (d. 1913)

2006 - Suat Sayın, Türk bestekâr, güftekâr ve ses sanatçısı (d. 1932)

2007 - Erhan Bener, Türk yazar (d. 1929)

2016 - İsmet Sezgin, Türk siyasetçi (d. 1928)

 

Yorumlar