KIYAMETE 85 SANİYE VAR! / günlerden 28 ocak

 

Atom Bilimcileri Bülteni, bu yıl Kıyamet Saati’ni gece yarısına 85 saniye kalaya ayarlayarak gece yarısına en yakın saate çekti. Dünyanın insan kaynaklı felaketlere “hiç olmadığı kadar yaklaştıı” belirtildi.

1947 yılında bilim insanlarının sembolik bir uyarı aracı olarak oluşturulan Kıyamet Saati, bu yıl iklim krizi, nükleer savaş riski ve yapay zekanın denetimsiz kullanımı gibi tehditleri gerekçe gösterilerek “gece yarısına 85 saniye kalaya” çekildi. Geçen yıl Kıyamet Saati, gece yarısına 89 saniye kala durdurulmuştu.

Gece yarısı, insanların Dünya'yı yaşanmaz hale getireceği anı temsil ediyor.

Bilim insanları, Rusya, Çin, ABD ve diğer ülkelerin giderek daha agresif, rekabetçi ve milliyetçi bir çizgiye kaydığını belirterek, bunun küresel yıkım risklerini artırdığını vurguladı.  Bilim ve güvenlik kurulunun başkanı Daniel Holz, uluslararası güven ve işbirliğinin hayati olduğunu belirterek, “Dünya ‘biz-onlar’ ve sıfır toplamlı bir yaklaşıma bölünürse, kaybetme olasılığımız artar.” dedi.

İkinci Dünya Savaşı sırasında atom bombasının geliştirilmesi için kullanılan kod adı Manhattan Projesi'nde çalışan bir grup bilim insanı, 1945'te kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olarak Atom Bilim İnsanları Bülteni'ni kurdu.

Örgütün asıl amacı nükleer tehditleri ölçmekti, ancak 2007'de Bülten, hesaplamalarına iklim krizini de dahil etmeye karar verdi. Son 79 yıldır, bilim insanları her yıl, insanlığın tamamen yok olmaya ne kadar yakın olduğuna dair inançlarına göre saatin zamanını değiştiriyorlar.

1947’de sembolik bir uyarı aracı olarak oluşturulan Kıyamet Saati, Soğuk Savaş’ın sonunda 17 dakika ile en güvenli dönemini yaşamıştı.

 


28 OCAK’LAR

1887 - Eyfel Kulesi'nin yapımına başlandı.

1915 - I. Dünya Savaşı: Osmanlı İmparatorluğu ile Britanya İmparatorluğu arasında Suriye-Filistin Cephesi başladı.

1920 - Osmanlı Mebusan Meclisi'nin gizli oturumunda, Misak-ı Milli kabul edildi.

1921 - Mustafa Suphi ve arkadaşları, Trabzon'a geldikten sonra İskele Kahyası İttihatçı Yahya tarafından bir motora bindirildiler ve gece denizde öldürüldüler.

1921 - Albert Einstein, evrenin ölçülebileceğini öne sürdü. Bilim dünyasında bir tartışma başlattı.

1923 - İçişleri Bakanlığı, İzmit ilinin adını Kocaeli olarak değiştirdi.

1925 - Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası İstanbul Şubesi açıldı.

1929 - İstanbul'da bir otomobil montaj fabrikası kurmak için Ford şirketi ile Maliye Vekaleti arasında imzalanan anlaşma Mecliste kabul edildi.

1932 - Japonya, Şanghay'ı işgal etti.

1935 - İzlanda, kürtajı yasallaştıran ilk ülke oldu.

1958 - Kıbrıs'ta Türklerin düzenlediği miting sırasında İngiliz askerlerinin ateş açması ve bir kamyonun kasten halkın üzerine sürülmesi sonucu 8 kişi öldü. TBMM, 31 Ocak'ta Birleşik Krallık'ı kınama kararı aldı.

1959 - Çukurova'da sel oldu. 200 bin portakal ağacı sel altında kaldı, bir mensucat fabrikasını sel bastı. Zararın 5 milyon TL olduğu tahmin ediliyor. Bölgede yiyecek sıkıntısı başladı.

1971 - İzmir'de gençler, Amerikan 6. Filosunu protesto ettiler; 20 genç gözaltına alındı.

1982 - İdam hükümlü firari sağ eylemci İsa Armağan, İran'da tutuklandı.

1982 - Türkiye'nin Los Angeles Başkonsolosu Kemal Arıkan öldürüldü; saldırıyı, "Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları" üstlendi.

1983 - Cumhurbaşkanı Kenan Evren başkanlığındaki Millî Güvenlik Konseyi, ASALA militanı Levon Ekmekçiyan'a verilen ölüm cezasını onayladı.

1986 - Sakıp Sabancı, Türkiye Sanayici ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) Başkanlığına seçildi.

1986 - Uzay mekiği Challenger, fırlatılışından 73 saniye sonra parçalandı: yedi astronot öldü. Hatanın katı yakıt motorlarındaki sızıntıdan kaynaklandığı öne sürüldü.

1987 - Türkiye, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komisyonu'na kişisel başvuru hakkını çekince koyarak kabul ettiğini açıkladı.

1988 - THY, iç hat seferlerinde sigara içilmesini yasakladı.

1992 - Anayasa Mahkemesi, Türkiye Birleşik Komünist Partisi'ni kapattı.

1993 - Genelkurmay Başkanlığı, "darbe devrinin" kapandığını açıkladı.

1994 - Türk savaş uçakları, PKK'nın (Kürdistan İşçi Partisi) Kuzey Irak'taki Zeli kampını bombaladı.

2002 - Ekvador Havayollarına ait Boeing 727-100 tipi bir yolcu uçağı güney Kolombiya'da And dağlarına çarparak düştü: 92 kişi öldü.

2004 - Türk lirası'ndan altı sıfır atılmasını ve para biriminin Yeni Türk Lirası olmasını öngören yasa tasarısı, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.

2006 - Polonya'nın Katowice şehrinde bir sergi sarayının çatısı, biriken karın ağırlığıyla çöktü: 62 kişi öldü, 140 kişi yaralandı.

2008 - Haydarpaşa-Denizli seferi yapan trenin saat 02:00 civarlarında Kütahya'nın Çöğürler kasabasında raydan çıkmasıyla oluşan kazada, 436 yolcudan 9 kişi öldü. Yaklaşık 300 kişi çeşitli yerlerinden yaralandı.

 

28 OCAK’TA DOĞANLAR

1927 - Eşref Kolçak, Türk oyuncu (ö. 2019)

1936 - Alan Alda, Amerikalı oyuncu, yazar ve eylemci

1947 - Haydar Baş, Türk siyasetçi, ilahiyatçı, yazar ve eğitimci (ö. 2020)

1981 - Elijah Wood, Amerikalı oyuncu

 

28  OCAK’TA ÖLENLER

1953 - Neyzen Tevfik Kolaylı, Türk ney üstadı ve ünlü hiciv şairi (d. 1879)

1981 - Özdemir Asaf, Türk şair (d. 1923)

2012 - Keriman Halis Ece, Türk piyanist, model ve Türkiye'nin ilk dünya güzeli (d. 1913)

2013 - Ferdi Özbeğen, Türk piyanist ve şarkıcı (d. 1941)

2017 - Engin Cezzar, Türk yönetmen, tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1935)

Yorumlar