Grönland ve Danimarka’da on binlerce kişi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ın kontrolünü ele geçirme tehdidine karşı sokaklara çıktı. Protestocular, hem Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da hem de Grönland’ın başkenti Nuuk’ta “Grönland satılık değil” sloganlarıyla yürüdü.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de yürüyüşe katılarak halkın ulusal iradesini dile getirdi. Nielsen, nüfusu 20 binin altında olan Nuuk’ta yüzlerce kişilik kalabalığın şehir merkezinde yürüyüş yapmasına öncülük etti.
Göstericiler “Hayır hayırdır”, “Grönland zaten büyük” ve “Yankee, evine dön” yazılı pankartlar taşırken, bazı dövizlerde ABD yönetimini hedef alan ifadeler yer aldı. Aasiaat, Qaqortoq ve Ilulissat’ta da protestolar düzenlenirken, Danimarka’nın başkenti Kopenhag ve diğer şehirlerinde dayanışma gösterileri yapıldı.
“Geçen yıl da söyledik, yine söylüyoruz: Grönland satılık değil,” diyen 43 yaşındaki elektrikçi Isak Berthelsen, bu mesajı tekrar etmenin yıpratıcı olmadığını belirterek, bunun halkın kendi iradesini ortaya koyduğunu söyledi.
Protestocular, Trump’ın Grönland için “güzellikle ya da zorla” ABD kontrolüne gireceğini ve bunun “istedikleri olsun ya da olmasın” gerçekleşeceğini söylemesinin ardından toplumda ciddi bir huzursuzluk oluştuğunu dile getirdi.
Nuuk’ta yaşayan 67 yaşındaki emekli marangoz Kristian Johansen, son haftalarda yapılan açıklamaların toplumda gerilimi artırdığını belirterek, “Her yeni söz insanların içindeki huzursuzluğu derinleştiriyor” diye konuştu.
Gösteriler, Danimarka ve Grönland dışişleri bakanlarının kısa süre önce Washington’da ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile yaptığı görüşmelerin ardından geldi. Beyaz Saray görüşmeler sonrası sürecin “Grönland’ın ABD topraklarına katılmasına ilişkin teknik ayrıntılar” aşamasına geçeceğini açıklamış, ancak Danimarka ve Grönland yönetimleri bu ifadeyi reddederek temasların yalnızca ABD’nin güvenlik kaygılarını ele aldığını belirtmişti.
Trump, cumartesi günü yaptığı açıklamada ise Danimarka’ya ve onunla dayanışma gösteren bazı NATO ülkelerine yeni gümrük tarifeleri uygulayacağını duyurdu.
Son haftalarda yapılan kamuoyu yoklamaları, Grönland halkının büyük çoğunluğunun ABD’nin parçası olmayı reddettiğini, buna karşılık Danimarka Krallığı içinde özerk bir yapıdan yana olduğunu gösteriyor. Başbakan Nielsen, salı günü Danimarka Başbakanı ile düzenlediği ortak basın toplantısında, “Bugün bir tercih yapmak zorunda kalırsak, tercihimiz Danimarka olur" açıklamasında bulunmuştu.
Kopenhag’da binlerce kişi belediye meydanında toplanarak ABD Büyükelçiliği’ne yürüdü. Bazı protestocular Grönland’la dayanışma mesajları taşırken, bazıları da Trump yönetimini hedef alan sloganlar attı.
Bu hafta Fransa, Almanya ve bazı İskandinav ülkeleri dahil olmak üzere NATO müttefikleri, Danimarka öncülüğündeki askeri tatbikatlar kapsamında Grönland’a personel gönderdi. Ilulissat’taki protestonun organizatörlerinden Anso Lauritzen, bunun uluslararası destek göstergesi olduğunu ancak askeri varlığa dair kaygıların sürdüğünü söyledi.
ABD, Grönland’ın stratejik konumu ve doğal kaynakları nedeniyle geçmişte de adayı satın alma olasılığını değerlendirmiş, Danimarka ise bu talepleri reddetmişti. / T24
18 OCAK’LAR
1896 - X-ışınları cihazı ilk kez New York'ta halka tanıtıldı. "X" adı, ne tür bir ışın olduğunun bilinmeyişini simgeliyordu.
1903 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Theodore Roosevelt'in, Birleşik Krallık Kralı VII. Edward'a gönderdiği radyo mesajı, Birleşik Devletlerden radyo ile yapılan ilk okyanus aşırı iletişim olmuştur.
1906 - İvan Vasilyeviç Babuşkin kurşuna dizildi. Babuşkin, Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi (Bolşevikler) kurucularındandı.
1911 - İlk defa bir uçak, bir geminin güvertesine iniş yaptı. Pilot Eugene Burton Ely, San Francisco limanında bulunan USS Pennsylvania (ACR-4) gemisine indi.
1912 - Kaptan Robert Falcon Scott, Güney Kutbuna ulaştı. Bunu başaran ilk insan olmayı hayal ediyordu ancak Roald Amundsen, ondan yaklaşık bir ay önce bunu başarmıştı.
1919 - I. Dünya Savaşı'nda yenik düşen devletlerle anlaşmalar yapmak üzere, İtilaf Devletleri temsilcilerinin oluşturduğu Paris Barış Konferansı açıldı. Avrupa'nın haritası yeniden çizildi.
1927 - Lozan Antlaşması, Amerikan Senatosu tarafından reddedildi.
1928 - Çerkez Hacı Sami çetesinden 3 kişi, Eminönü Meydanı'nda idam edildi. Bu kişiler Atatürk'e suikast iddiasıyla idama mahkûm edilmişlerdi.
1929 - Lev Troçki, Sovyetler Birliği'nden sınır dışı edildi.
1940 - Millî Koruma Kanunu kabul edildi.
1943 - Sovyetler Birliği, Leningrad'da hüküm süren Alman kuşatmasını kırdığını açıkladı.
1944 - Trak adlı yolcu vapuru, Çanakkale'den Bandırma'ya giderken kayalara bindirerek battı: 24 kişi öldü.
1946 - Madam Butterfly operası, Ankara'da sahnelendi.
1947 - Isparta'nın Uluborlu ilçesinin Senirkent bucağından on vatandaş, noter aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bir protesto mektubu gönderdi. Mektupta hiçbir suçları olmadığı halde, jandarmanın kendilerine sistemli olarak işkence boyutlarında kötü muamele yaptığını yazıyorlardı.
1950 - Demokrat Parti (DP), işçiye grev hakkı istedi.
1951 - Vietnam Kurtuluş Cephesi gerillaları, Hanoi'den geri çekildi; şehir Fransızların eline geçti.
1954 - Yabancı Sermaye Yasası Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildi.
1966 - Ankara Cezaevi'nde af isteyen mahkûmlar isyan etti. İstanbul Üsküdar Toptaşı Cezaevi'nde 260 mahkûm açlık grevine başladı.
1966 - Vefa Poyraz, İstanbul valiliğine atandı.
1977 - Zatürreye yol açan gizemli Lejyoner hastalığı'nın amili olan bakteri bulundu ve Legionella pneumophila olarak adlandırıldı.
1983 - Kültür Bakanlığı'nca Sinema Yasa Tasarısı hazırlandı. Bakanlık tasarıyla filmlere denetim getiriyordu.
1984 - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davası duruşmasında, sanıklara tek tip elbise giydirildi.
1989 - Kıbrıslı iş insanı Asil Nadir, Günaydın gazetesi'nden sonra Gelişim Yayınları'nı da satın aldı.
1991 - Irak, İsrail'in Tel Aviv ve Hayfa şehirlerine Scud füzesi attı.
1993 - Bayburt'un Üzengili köyü üzerine çığ düştü; 56 kişi öldü, 22 kişi yaralandı.
1996 - Michael Jackson ile Lisa Marie Presley'nin iki yıl süren evlilikleri boşanma ile sona erdi.
2005 - 800 yolcu kapasiteli yolcu uçağı Airbus A380, Toulouse'da (Fransa) basına tanıtıldı.
2010 - Gazeteci-yazar Abdi İpekçi cinayeti ve iki ayrı gasp suçundan hükümlü Mehmet Ali Ağca, Sincan F tipi Cezaevi'nden tahliye edildi.
2022 – Microsoft, “Call of Duty”, “World of Warcraft” ve “Candy Crush” çevrimiçi oyunlarının yayıncısı Activision Blizzard’ı 70 milyar dolara satın aldığını açıkladı. Bu şimdiye kadarki en büyük oyun ve teknoloji devralımı olarak tahrihe geçti.
18 OCAK’TA DOĞANLAR
1904 - Cary Grant, İngiliz oyuncu (ö. 1986)
1911 - Danny Kaye, Amerikalı sahne, sinema ve TV komedyeni (ö. 1987)
1913 - Ali Sururi, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1998)
1955 - Kevin Costner, Amerikalı sinema oyuncusu, yönetmen ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi
1971 - Pep Guardiola, İspanyol teknik direktör
1983 - Kaan Sekban, Türk komedyen ve sunucu
18 OCAK’TA ÖLENLER
1936 - Rudyard Kipling, İngiliz yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1865)
1949 - Charles Ponzi, İtalyan iş insanı ve dolandırıcı (d. 1882)
1956 - Makbule Atadan, Mustafa Kemal Atatürk'ün kız kardeşi (d. 1885)
1960 - Nahid Sırrı Örik, Türk yazar (d. 1895)
2010 - Reha Oğuz Türkkan, Türk hukukçu, tarihçi, yazar ve Türkolog (d. 1920)
2022 - Yvette Mimieux, Amerikalı oyuncu (d. 1942)
Yorumlar
Yorum Gönder