30 GÜNDE YABANCI DİL ÖĞRENMEK... MÜMKÜN MÜ? / günlerden 23 şubat

 

Yabancı dil öğrenmenin beyin sağlığı ve uzun vadeli bilişsel faydaları uzun süredir bilinse de sosyal medyada sıkça karşılaşılan “günde 30 dakika ile 30 günde akıcılık” vaatleri, geleneksel dil öğrenme yöntemlerinin geçerliliğini sorgulatıyor.

Gazeteci Krupa Padhy, bu soruya yanıt bulmak için Lancaster University bünyesindeki Dil Öğrenme Laboratuvarı’nda iki akademisyenle çalıştı: dilbilim ve bilişsel bilim profesörü Patrick Rebuschat ve psikoloji bölümünden biliş profesörü Padraic Monaghan.

Deney: Altı günde 30 dakikalık çalışma

BBC'nin haberine görePadhy, altı gün boyunca her gün 30 dakika süren görevler tamamladı. Deney, gerçek hayatta bilinmeyen bir ülkeye bırakılmış bir kişinin yeni dili doğal yollarla çözümleme sürecini simüle edecek şekilde tasarlandı.

Araştırmacılar, beynin “çapraz durumsal öğrenme” (cross-situational learning) adı verilen doğal becerisini ölçtü. Bu yöntem, kişinin tekrar eden kelime ve yapı kalıplarını istatistiksel olarak takip ederek anlam çıkarmasına dayanıyor.

Rebuschat, insanların çevredeki dilsel örüntüleri takip ederek oldukça hızlı öğrenebildiğini, ancak bunun genellikle belirsizlik içinde ve anlık geri bildirim olmadan gerçekleştiğini belirtiyor.

Portekizce: Önce kalıplar sonra anlam

Portekizce bölümünde Padhy’den, duyduğu kelime veya cümlenin iki animasyon sahnesinden hangisiyle eşleştiğini seçmesi istendi. Üç gün süren tekrarlar sonucunda doğruluk oranı yüzde 90-100 seviyesine ulaştı.

Araştırmacılara göre bu sonuç, daha önce Fransızca ve İspanyolca öğrenmiş olmasının sağladığı kalıp tanıma avantajıyla bağlantılıydı. Beyin, sık tekrar eden isim ve fiilleri istatistiksel olarak eşleştirerek anlam üretmeye başladı.

Mandarin: Tonlamaların zorluğu

Mandarin bölümünde ise durum farklıydı. Padhy, gerçek kelimeler yerine ton temelli “sözde kelimeleri” (pseudoword) daha önce hiç görmediği nesnelerle eşleştirdi. Mandarin’de ton farkı kelime anlamını değiştirdiği için, bu egzersiz ton algısını ölçmeyi amaçlıyordu.

İlk oturumda yüzde 75 doğruluk elde edilirken, üçüncü gün sonunda bu oran yüzde 80’e yükseldi. Ancak sesli üretim testinde başarı oranı yüzde 38’den yüzde 55’e çıktı. Araştırmacılar, bu sonucun yine de şans seviyesinin oldukça üzerinde olduğunu belirtti.

Hızlı öğrenme aslında mümkün

Deney, beynin yeni dil kalıplarını kısa sürede tanıyabildiğini gösterse de uzmanlara göre gerçek akıcılık çok daha uzun bir süreç gerektiriyor.

Rebuschat, “Gerçek dünyada akıcılık; sürekli maruz kalma, etkileşim, geri bildirim ve sosyal kullanım gerektirir. Bu süreç aylar hatta yıllar alır” diyor.

Örnek olarak ABD’deki Defense Language Institute Foreign Language Center veriliyor. Günde yedi saate varan yoğun eğitime rağmen temel mesleki yeterlilik seviyesine ulaşmak yaklaşık 64 hafta sürüyor.

Teknoloji ile birlikte dil öğrenme kolaylaşabilir mi?

Yeni teknolojiler, sohbet robotları, sanal gerçeklik uygulamaları ve mikro öğrenme yöntemleri pratik ve geri bildirim açısından önemli fırsatlar sunuyor. Ancak araştırmacılar, kültürel nüansların ve deyimsel ifadelerin yalnızca insan etkileşimiyle tam anlamıyla kavranabileceğini vurguluyor.

Monaghan’a göre bir dili konuşabilmek ile karşı tarafın söylediklerini tüm incelikleriyle anlayabilmek aynı şey değil.

Bir dilin yüzde 70’i birkaç yüz kelimeden oluşsa da, nadir kullanılan kelimeler ve kültürel ifadeler gerçek yeterliliği belirliyor. / Gazete Oksijen

 

23 ŞUBAT’LAR

1893 - Rudolf Diesel, dizel motorun patentini aldı.

1898 - Émile Zola, Fransız Hükûmetini anti-semitist tutumundan dolayı eleştirdiği için hapse girdi.

1903 - Küba, Guantanamo Körfezini Amerika Birleşik Devletleri'ne kiraladı.

1918 - Kızıl Ordu, Lev Troçki tarafından kuruldu.

1921 - Sevr Antlaşması'nın değiştirilmesi için Londra'da bir konferans toplandı. Konferans, 12 Mart'ta bir anlaşmaya varılamadan dağıldı.

1940 - "Pinokyo" adlı animasyon filmi, gösterime girdi.

1941 - Plütonyum, Dr. Glenn T. Seaborg tarafından ilk defa ayrıştırıldı ve üretildi.

1944 - Büyük Çeçen-İnguş Sürgünü; bu sürgünle 500 bin Çeçen-İnguş, anavatanlarından Orta Asya'ya ve Sibirya'ya sürüldü.

1945 - II. Dünya Savaşı: Pasifik Cephesi'nde Iwo Jima Muharebesi sırasında, Suribachi Tepesine ABD bayrağı dikildi.

1945 - Türkiye - ABD ikili yardım antlaşması imzalandı.

1945 - Türkiye, Nazi Almanyası ve Japon İmparatorluğu'na savaş ilan etti.

1947 - Uluslararası Standardizasyon Organizasyonu (ISO) kuruldu.

1954 - Çocuk felci enfeksiyonuna karşı, Salk aşısıyla yapılan ilk kitlesel aşılama programı, Pittsburgh'da başlatıldı. (Sabin aşısı ise 1962'de gelecektir)

1966 - Suriye'de askerî darbe oldu, Hükûmet devrildi.

1977 - Ortadoğu Teknik Üniversitesi Rektörü Hasan Tan, okulu kapattı. Öğrenciler, jandarma gözetiminde yurtları terk etti. 14 Şubat'ta Rektör olarak atanan Hasan Tan, öğrenciler tarafından protesto edilmişti.

1978 - Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) kuruldu.

1980 - Ayetullah Humeyni, ABD Elçiliği'ndeki rehinelerin akıbetine, İran Parlamentosu'nun karar vereceğini belirtti.

1981 - Yaklaşık 200 kişilik isyancı ordu mensubu (Guardia Civil) güçler, Antonio Tejero liderliğinde İspanya Parlamentosunu bastı ve milletvekillerini rehin aldı.

1987 - Büyük Macellan Bulutu içinde bir süpernova gözlendi.

1991 - Körfez Savaşı: ABD Kara Kuvvetleri, Suudi Arabistan sınırını geçerek Irak topraklarına girdi.

1991 - Tayland'da general Sunthorn Kongsompong, kansız bir darbe ile Başbakan Chatichai Choonhavan'ı görevden alarak yönetimi ele geçirdi.

1994 - Cep telefonu şebekeleri hizmete açıldı.

1997 - Genetik kopyalama yöntemiyle üretilen ilk memeli hayvan olan ve 14 Şubat 2003 tarihinde ölen Dolly adlı koyunun, İskoçya'daki Roslin Enstitüsü'nde klonlandığı duyuruldu.

1997 - Rus uzay istasyonu Mir'de büyük bir yangın çıktı.

1998 - Usame bin Ladin bir fetva yayımlayarak, bütün Yahudi ve haçlılara karşı cihad ilan etti.

1999 - Avusturya'da Galtür köyüne çığ düştü: 31 kişi öldü.

2005 - MERNİS-Kimlik Paylaşımı Sistemi Projesi, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da katıldığı törenle uygulanmaya başlandı.

2010 - Balıkesir'in Dursunbey ilçesine bağlı Odaköy'deki bir maden ocağındaki grizu patlamasında 13 kişi öldü, 18 kişi yaralandı.

2020 - İran-Türkiye depremleri: İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'nin Hoy ilinde meydana gelen 5.8 Mw ve 5.9 büyüklüğündeki depremlerde İran'da 75 kişi yaralandı, Van'da ise 10 kişi öldü, 50 kişi yaralandı.

 

23 ŞUBAT’TA DOĞANLAR

1889 - Victor Fleming, Amerikalı film yönetmeni ve En İyi Yönetmen Akademi Ödülü sahibi (ö. 1949)

1925 - Ali Nihat Gökyiğit, Türk inşaat mühendisi, iş insanı ve TEMA vakfının kurucusu (ö. 2023)

1940 - Kamer Genç, Türk siyasetçi (ö. 2016)

1947 - Bogdan Tanjević, Karadağlı basketbol koçu

1948 - Taylan Özgür, Türk devrimci (ö. 1969)

1977 - Ayhan Akman, Türk futbolcu ve teknik direktör

1983 - Emily Blunt, İngiliz oyuncu

 

23 ŞUBAT’’TA ÖLENLER

1971 - Halit Fahri Ozansoy, Türk şair ve yazar (d. 1891)

1987 - Muzaffer İlkar, Türk müziği bestecisi (d. 1910)

2013 - Osman Gidişoğlu, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1945)

2015 - Can Akbel, Türk radyo ve TV haber sunucusu (d. 1934)

2016 - Tosun Terzioğlu, Türk matematikçi (d. 1942)

2018 - Celal Şahin, Cumhuriyet döneminin ilk şovmenlerinden (d. 1925)