Ankara merkezli düşünce kuruluşu Toplum Çalışmaları Enstitüsü tarafından yayımlanan “Hukuk Fakülteleri Raporu”nda Türkiye’de hukuk fakülteleri sayısının son 25 yılda hızlı artış gösterdiğine dikkat çekilirken, hukuk eğitiminde nicelik artışının kalite ve istihdam sorunlarını da beraberinde getirdiği vurgulandı.
EZİCİ ÇOĞUNLUĞU SON 25 YILDA KURULDU
Rapora göre, Türkiye’de bugün aktif ve pasif durumdakilerle birlikte hukuk fakültesi sayısı 100’e yaklaştı. Türkiye’de bulunan 89 hukuk fakültesinin 67’sinin son 25 yılda kurulmuş olduğunun hatırlatıldığı raporda, fakültelerin 50’sinin devlet, 39’unun ise vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösterdiğine dikkat çekildi.
ÖĞRENCİ SAYISI SON 10 YILDA YÜZDE 35 ARTTI
Toplum Çalışmaları Enstitüsü raporunda hukuk fakültelerindeki hızlı artışın, öğrenci sayılarına ve avukat sayılarındaki artışa da doğrudan yansıdığı vurgulandı. Buna göre, 2013–2014 döneminde yaklaşık 55 bin olan hukuk fakültesi öğrenci sayısı, 2018–2019’da 82 bini aşarken, son yıllarda kontenjan daraltma politikalarıyla birlikte 75 bin seviyelerine geriledi. Buna rağmen, son on yıllık dönemde toplam artış oranı yüzde 35’e denk düşüyor.
2023–2025 döneminde hukuk fakülteleri kontenjanları yüzde 34’ün üzerinde azaltılmıştı. Devlet üniversitelerinde kontenjanlar neredeyse yarı yarıya düşerken, vakıf üniversitelerindeki azalmanın daha sınırlı kalması “hukuk eğitiminin ücretlileşmesi” tartışmalarını gündeme getirmişti.
AVUKAT SAYISI ARTIŞI, NÜFUS ARTIŞINI SOLLADI
Raporda en çarpıcı bulgulardan biri ise avukat sayısındaki artış oldu. Türkiye’de 1998 yılında 36 bin olan avukat sayısı, 2024 itibarıyla 199 bini aştı. Böylece avukat sayısı 26 yılda beş katına çıktı. Avukat başına düşen nüfus ise son 15 yılda bin 95 kişiden 430 kişiye kadar gerileyerek Avrupa ortalamasının altına indi.
TÜRKİYE, AVRUPA’NIN EN TEPESİNE OYNUYOR
Avrupa ülkeleriyle yapılan karşılaştırmada Türkiye, avukat başına düşen nüfus açısından Portekiz ve İspanya’nın ardından üçüncü sırada yer aldı. İncelenen 12 ülkede ortalama avukat başına düşen nüfus 679 iken, Türkiye’de bu rakam 2024 günceliyle 430 oldu.
ÖĞRETİM ÜYESİ DAĞILIMI DENGESİZ
Raporda, öğretim üyesi sayısındaki artışa rağmen fakülteler arasında ciddi dengesizlikler bulunduğu da vurgulandı. Enstitü’nün çalışmasında, bazı hukuk fakültelerinde profesör sayısının sıfır ya da bir ile sınırlı olduğu, profesörlerin belirli üniversitelerde yoğunlaştığı tespit edildi.
YENİ POLİTİKALARA İHTİYAÇ VAR
Raporda yer alan değerlendirmede, hukuk eğitiminde nicelik yerine kaliteyi esas alan, kontenjan-planlama ve öğretim üyesi dağılımını gözeten yeni politikalara ihtiyaç olduğu vurgulandı. Vasıf İnanç Duygulu imzalı raporun “Sonuç ve Öneriler” bölümünde Toplum Çalışmaları Enstitüsü'nün önerileri, şu ana başlıklar altında sıraladı:
-Hukuk Fakültesi için belirlenen tercih barajının kademeli olarak 50 bine kadar çekilmesi düşünülmelidir.
-Kontenjan azaltma politikasına vakıf üniversitelerinin de devlet üniversitelerine eş bir şekilde dahil edilmesi gerekmektedir.
-Devlet üniversitelerinin kontenjanları yüzde 49 oranında azaltılırken, vakıf üniversitelerindeki düşüş yalnızca yüzde 10,1 olmuştur. Bu durum geniş toplum kesimlerinde toplumda hukuk eğitiminin giderek “ücretli” hale geleceğine ve hukuk eğitimindeki toplam kalitenin azalacağına ilişkin kaygılar uyandırma potansiyeline sahiptir.
-Türkiye genelindeki 86 hukuk fakültesinde toplam 586 profesör görev yapmaktadır. Ancak bu profesörlerin dağılımı son derece adaletsizdir: Profesörlerin yüzde 41’i sadece 10 köklü fakültede toplanmıştır.5 hukuk fakültesinde hiç profesör bulunmazken, 9 fakültede yalnızca bir profesör görev yapmaktadır. Bu sorunun giderilmesi için hukuk fakültelerinin akademik kadrolarına dair standartlar getirilmesi faydalı sonuçlar doğurabilecektir.
-Eylül 2024’te yapılan ilk Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) sonuçları, eğitim kalitesindeki farkı net bir şekilde ortaya koymuştur. Devlet üniversitelerinden mezun olanların başarı oranı yüzde 47,28 iken, vakıf üniversitesi mezunlarında bu oran yüzde 30,07’de kalmıştır. İçeriği ve sorularının kalitesi ayrı bir tartışma konusu olmakla beraber, HMGS’nin yalnız mevcudiyetinin dahi hukuk meslekleri açısından olumlu sonuçlar verdiği görülmektedir. HMGS uygulamasına, ölçme-değerlendirme ilkelerine daha uygun ve daha kaliteli sorularla devam edilmesi, orta ve uzun vadede önerilmektedir.
5 ŞUBAT’LAR
1885 - Belçika Kralı II. Léopold, Kongo'yu kendi kişisel mülkiyeti ilan etti.
1917 - Amerika Birleşik Devletleri Kongresi, Başkan Woodrow Wilson'un vetosuna rağmen, Asyalıların ülkeye göçünü yasaklayan göçmen yasasını onayladı.
1919 - Charlie Chaplin, Mary Pickford, Douglas Fairbanks ve D.W. Griffith birlikte United Artists film şirketini kurdular.
1919 - Karakol Cemiyeti adlı direniş örgütü kuruldu.
1924 - Nezihe Muhittin'in Başkanlığında Türk Kadınlar Birliği kuruldu.
1924 - Greenwich Gözlemevi, saat başı sinyallerini yayınlamaya başladı.
1932 - İlk Türk tangosu olan Mazi Kalbimde Bir Yaradır, Seyyan Hanım tarafından ilk kez yorumlandı.
1932 - İlk Türkçe hutbe, Süleymaniye Camii'nde okundu.
1933 - Atatürk, 1 Şubat'ta Bursa'da bir grubun, ezan ve kametin Türkçe okunmasını sebep gösterip, gösteri yapması üzerine Ege gezisini yarıda keserek Bursa'ya geldi.
1936 - Charlie Chaplin'in son sessiz filmi, Modern Zamanlar gösterime girdi.
1937 - Anayasa'nın 2. maddesinde yapılan değişiklikle, altı ilke Anayasa metnine girdi: Türkiye Devleti Cumhuriyetçi, Milliyetçi, Halkçı, Devletçi, Laik ve İnkılapçıdır. Resmi dili Türkçedir. Makam Ankara şehridir.
1939 - Uludağ'da ilk kez kayak yarışmaları yapıldı.
1956 - Meriç ve Tunca nehirleri dondu; Yeşilköy ve Mecidiyeköy'e kurtlar indi ve İstanbul halkı ekmeksiz kaldı.
1958 - Cemal Abdünnasır, Birleşik Arap Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı olmak için aday gösterildi.
1958 - ABD Hava Kuvvetleri, Georgia eyaleti sahili açıklarında bir hidrojen bombası kaybetti. Bomba bulunamadı.
1959 - Birleşik Krallık, Türkiye ve Yunanistan arasındaki "Kıbrıs" konulu görüşmeler Zürih'te başladı.
1971 - Apollo 14, Ay yüzeyine indi.
1972 - Bob Douglas, Basketball Hall of Fame'e seçilen ilk siyah Amerikalı oldu.
1975 - ABD Kongresi'nin 11 Aralık 1974'te aldığı, Türkiye'ye silah ambargosu kararı uygulanmaya başlandı. Ambargonun gerekçesi, Türkiye'nin Temmuz-Ağustos 1974'te Kıbrıs'a askeri müdahalede bulunmasıydı.
1976 - Amerikan uçak firması Lockheed, Türkiye'de rüşvet verdiklerini açıkladı.
1983 - Nokta dergisi yayın hayatına başladı.
1988 - Manuel Noriega'ya kaçakçılık ve para aklama suçlarından dava açıldı.
1988 - Yunan uyrukluların Türkiye'de bulunan gayrimenkulleri üzerindeki haklarını donduran 1964 tarihli kararname kaldırıldı.
1993 - ANAP İstanbul milletvekili Adnan Kahveci, eşi ve kızı, Bolu-Gerede yakınlarında geçirdikleri trafik kazasında öldüler; Kahveci'nin oğlu, kazadan yaralı kurtuldu.
1994 - Bosna Savaşı sırasında Markale Pazar yerinde bomba patladı; 68 kişi öldü, 144 kişi yaralandı.
2006 - Trabzon'un Santa Maria Katolik Kilisesi'nde Roma Katolik Rahibi Andrea Santoro silahlı saldırı sonucu öldürüldü.
2007 - Amerikalı astronot Sunita Williams, Uluslararası Uzay İstasyonunun soğutma sistemini tamir etmek amacıyla yaptığı 22 saat 27 dakikalık uzay yürüyüşle "en uzun uzay yürüyüşünü yapan kadın" oldu.
2020 - 2193 sefer sayılı uçuş: İzmir-İstanbul seferini yapan Pegasus Hava Yolları uçağı, Sabiha Gökçen Havalimanı'na inişi sırasında pistten çıkarak parçalandı. Kazada 3 kişi öldü, 179 kişi yaralandı.
2023 - 2023 Kıbrıs cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Nikos Hristodulidis yeni cumhurbaşkanı oldu.
5 ŞUBAT’TA DOĞANLAR
1889 - Recep Peker, Türk asker ve siyasetçi (ö. 1950)
1907 - Eren Eyüboğlu, Türk ressam (ö. 1988)
1917 - Kerime Nadir, Türk romancı (ö. 1984)
1940 - Özay Gönlüm, Türk halk müziği sanatçısı (ö. 2000)
1946 - Charlotte Rampling, İngiliz oyuncu ve eski model
1948 - Sven-Göran Eriksson, İsveçli teknik direktör (ö. 2024)
1948 - Barbara Hershey, Altın Küre ödüllü Amerikalı sinema ve dizi oyuncusu
1948 - Tom Wilkinson, İngiliz oyuncu ve BAFTA Ödülü sahibi (ö. 2023)
1951 - Yaşar Nuri Öztürk, Türk akademisyen, gazeteci, yazar ve siyasetçi (ö. 2016)
1958 - Orhan Alkaya, Türk şair, yazar, tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmen ve gazeteci
1965 - Gheorghe Hagi, Rumen teknik direktör ve eski futbolcu
1966 - Soner Arıca, Türk şarkıcı
1969 - Michael Sheen, Galli aktör
1992 - Neymar, Brezilyalı futbolcu
5 ŞUBAT’’TA ÖLENLER
1993 - Adnan Kahveci, Türk siyasetçi (d. 1949)
2006 - Cemal Kutay, Türk tarihçi ve yazar (d. 1909)
2020 - Kirk Douglas, Amerikalı oyuncu (d. 1916)
2021 - Christopher Plummer, Kanadalı film, dizi oyuncusu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1929)
2023 - Pervez Müşerref, Pakistanlı asker ve siyasetçi (d. 1943)
Yorumlar
Yorum Gönder