.jpeg)
Türkiye yolsuzluk skorunda 182 ülke arasında 124. sırada. Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün yayımladığı 2025 Yılı Yolsuzluk Algı Endeksi'ne göre Türkiye 31 puan alarak ülke sıralamasında 17 basamak geriledi.
Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün yayımladığı 2025 Yılı Yolsuzluk Algı Endeksi (CPI) sonuçlarına göre, Türkiye 31 puan alarak 124'üncü sırada yer aldı. Örgütün 2024 endeksinde Türkiye'nin puanı 34, sırası 107 idi. Buna göre son bir yılda Türkiye yolsuzluk algısında 3 puan kaybederek 17 basamak geriledi.
Yolsuzluk Algı Endeksi 2025 yılında 182 ülkeyi kamu sektörü yolsuzluğuna göre sıralıyor. Endekste yolsuzluk, 0 ila 100 arasında derecelendirilirken 0 yolsuzluğun çok yoğun olduğu, 100 ise tamamıyla yolsuzluktan arınmış, temiz bir kamu sektörüne işaret ediyor.
Uluslararası Şeffaflık Örgütü raporunda 50 ülkenin 2012'den bu yana endekste kayda değer biçimde gerilediğine işaret edilerek en sert düşüşlerin yaşandığı ülkeler Türkiye (31 puan), Macaristan (40 puan) ve Nikaragua (14 puan) olarak sıralandı.
"Bu tablo, demokratik gerileme, çatışmalar, kurumsal kırılganlık ve yerleşik patronaj ağlarının beslediği, bütünlüğü korumaya yönelik mekanizmalarda on yıla yayılan yapısal bir zayıflamaya işaret ediyor" denilen raporda, söz konusu gerilemelerin keskin ve kalıcı olduğu, yolsuzluğun siyasal ve idari yapılara sistematik ve derin biçimde yerleşmesi nedeniyle tersine çevrilmesinin de son derece güç olduğu vurgulandı.
Endekste Türkiye ile aynı puanı alan ülkeler, Cibuti, Moğolistan, Nijer ve Özbekistan oldu.
Türkiye'nin puanı 2013'ten bu yana düşüyor
Endeksin tarihine bakıldığında Türkiye'nin skoru 2013 yılında 50 puan ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Ancak bu tarihten sonra bu alanda gerileme başladı. Türkiye 2025'te aldığı 31 puan ile 2013 skorunun 19 puan altında.
Türkiye'nin skoru 2014'te 45, 2015'te 42, 2016'da 41 puana geriledi. Buna göre Türkiye'nin skorunda son 10 yılda 10 puanlık düşüş yaşandı.
2020'de 40 puan, 2021'de 38, 2022'de 36 puan alan Türkiye'nin 2023 ve 2024 endekslerinde puanı değişmeyerek 34 olmuştu.
Ancak Türkiye 2024'te 34 puanda kalsa da 115'inci sıradan 107'nci sıraya yükselmişti. Bu durum, listede daha önce Türkiye'nin önünde olan Belarus, Bosna Hersek, Mısır, Tayland, Panama, Nepal, Cezayir, Sierra Leone gibi ülkelerin puan düşüşünden kaynaklanmıştı. Endeksin 2025 sonuçlarına göre bu ülkelerin Mısır hariç hepsi puanlarını yükselterek Türkiye'nin önüne geçti ya da Belarus gibi Türkiye ile aynı puanı aldı.
2024'te Türkiye'nin gerisinde olup 2025'te önüne geçen diğer ülkeler ise şöyle: Togo, Filipinler, El Salvador, Angola, Ekvador, Laos, Sri Lanka.
Brezilya ve Malavi ise 2024'te Türkiye ile aynı puandayken 2025'te daha ön sıralara geçmiş durumda. Moğolistan, Cibuti ve Özbekistan da 2024'te Türkiye'nin gerisindeyken 2025'te Türkiye ile aynı puanı aldı.
Demokrasilerde kaygı verici gerileme
Uluslararası Şeffaflık Örgütü'ne göre yolsuzlukla mücadelede otokrasilere ya da kusurlu demokrasilere kıyasla genellikle daha güçlü olan demokrasilerin performansında da kaygı verici bir gerileme yaşanıyor. Bu eğilim; ABD (64), Kanada (75) ve Yeni Zelanda (81) gibi ülkelerden, Birleşik Krallık (70), Fransa (66) ve İsveç (80) başta olmak üzere Avrupa'nın çeşitli bölgelerine kadar uzanıyor.
Endeks sonuçlarına göre ABD (64) bugüne kadarki en düşük puanına gerileyerek düşüşünü sürdürdü.
Uluslararası Şeffaflık Örgütü, ABD'de siyasi iklimin on yılı aşkın süredir kötüleştiğine dikkat çekti ve son verilerin, ABD Başkanı Donald Trump'ın geçen yıl Beyaz Saray'a dönüşünden bu yana yaşanan gelişmeleri tam olarak yansıtmadığını belirtti.
Raporda, Yurtdışı Yolsuzluk Faaliyetleri Kanunu'nun (Foreign Corrupt Practices Act-FCPA) uygulanmasının geçici olarak dondurulması ve yaptırım gücünün zayıflatılması da yolsuzluğa göz yumulduğu yönünde bir sinyal olarak değerlendirildi.
Rapora göre ayrıca ABD'nin yurt dışındaki sivil toplum kuruluşlarına yönelik yardımlarında yapılan kesintiler, küresel ölçekte yolsuzlukla mücadele çabalarını da zayıflattı. Diğer ülkelerdeki siyasi liderler bu tabloyu, sivil toplum örgütleri, gazeteciler ve diğer bağımsız aktörlere yönelik kısıtlamaları artırmak için bir işaret olarak aldı.
Yolsuzluktan tamamen arınmış ülke var mı?
2025 endeksine göre, bir dönem "temiz yönetimin ölçütü" kabul edilen 80 puanın üzerinde kalan ülke sayısı, on yıl önce 12 iken bu yıl yalnızca beşe düştü. İlk beşte yer alan ülkeler sırasıyla Danimarka (89), Finlandiya (88), Singapur (84), Yeni Zelanda (81), Norveç (81). Bu ülkeleri 80 puanla İsveç ve İsviçre, 78 puanla Lüksemburg ve Hollanda, 77 puanla Almanya ve İzlanda takip ediyor.
Raporda, CPI'da yüksek puan alan ülkelerin yolsuzluktan tamamen arınmış olduğu anlamına gelmediği de vurgulanıyor. Bazı üst sıralardaki ülkelerin, yolsuzluk gelirlerinin sınır ötesinde aklanmasını ve transferini kolaylaştırarak başka ülkelerdeki yolsuzluğu dolaylı biçimde beslediğine dikkat çekiliyor. CPI'nın bu tür sınır aşan finansal akışları kapsamadığı belirtiliyor.
Örneğin İsviçre ve Singapur endekste en yüksek puanları alan ülkeler arasında yer alsa da "kirli paranın" hareketini kolaylaştırdıkları gerekçesiyle uluslararası düzeyde eleştirilere maruz kaldıkları hatırlatılıyor.
Uluslararası Şeffaflık Örgütü Yönetim Kurulu Başkanı François Valerian, DW'ye yaptığı açıklamada, "Bazı hükümetler artık yolsuzlukla mücadeleyi bir öncelik olarak görmüyor" dedi. Valerian, "Hükümetler, yolsuzlukla mücadelede yapılması gereken her şeyi yaptıkları ve artık başka önceliklere yönelmeleri gerektiği izlenimine kapılmış olabilir" ifadelerini kullandı.
En alt sıralardaki ülkelerde tablo nasıl?
Uluslararası Şeffaflık Örgütü, Venezuela ve Azerbaycan gibi otoriter rejimlerin, "yolsuzluğun sistemik olduğu ve her düzeyde ortaya çıktığı" gerekçesiyle genellikle listenin en alt sıralarında yer aldığını belirtti.
Son endekste ülkelerin üçte ikisinden fazlası 50 puanın altında kaldı. Rapora göre bu durum, "dünyanın büyük bölümünde ciddi yolsuzluk sorunları bulunduğuna" işaret ediyor.
25 puanın altında kalan ülkelerin çoğunun çatışmalardan etkilenen ve son derece baskıcı rejimlere sahip olduğu belirtilirken, Libya, Yemen ve Eritre'nin 13 puan aldığı; Somali ve Güney Sudan'ın ise 9 puanla listenin en alt sıralarında yer aldığı kaydedildi.
Öte yandan rapor, Arnavutluk, Angola, Fildişi Sahili, Laos, Senegal, Ukrayna ve Özbekistan gibi ülkelerin sıralamanın alt basamaklarından orta sıralara doğru yükseldiğine dikkat çekti.
Ayrıca Estonya, Güney Kore, Butan ve Seyşeller gibi halihazırda yüksek puanlara sahip ülkelerde de uzun vadeli ilerlemeler kaydedildiği vurgulandı.
10 ŞUBAT’LAR
1863 - Alanson Crane, yangın söndürücüsünün patentini aldı.
1931 - Yeni Delhi, Hindistan'ın başkenti oldu.
1933 - Madison Square Garden'daki (New York) boks maçında Primo Carnera, Ernie Schaaf'ı 13. roundda nakavt etti, Schaaf öldü.
1937 - Meteoroloji Genel Müdürlüğü kuruldu.
1947 - İtalya, Macaristan, Bulgaristan, Romanya ve Finlandiya, Paris Barış Antlaşması'nı imzaladılar.
1947 - Amerika Birleşik Devletleri özel bankaları, Türkiye'ye kredi vermeyi reddetti.
1950 - Komünistlik suçlamasıyla yargılanan üniversite öğretim üyelerinin dâvâsı sona erdi: Behice Boran ve Niyâzi Berkes, üçer ay hapis cezası aldı. Pertev Naili Boratav beraat etti.
1954 - Kapatılan Millet Partisi'nin yöneticileri Cumhuriyetçi Millet Partisi'ni kurdu, Genel Başkanlığa Ahmet Tahtakılıç seçildi.
1956 - Ceyhan Nehri taştı. Çukurova'da 50 bin hektar arazi sular altında kaldı.
1958 - İstanbul Valisi Mümtaz Tarhan, gece kulüplerinde striptiz yapılmasını yasakladı.
1962 - Doğu - Batı arasında casus değiş tokuşu yapıldı; SSCB semalarında düşürülen ABD casus uçağı U-2'nin pilotu Francis Gary Powers, Rus casus Rudolf Abel ile takas edildi.
1969 - ABD 6. Filosuna bağlı gemiler, İstanbul'a geldi. Üniversite öğrencileri protesto düzenledi.
1971 - Mehmet Ali Aybar, ihraç talebiyle TİP Haysiyet Divanı'na sevk edildi.
1979 - Hacettepe Tıp Fakültesi Hastanesi'nde, Türkiye'de ilk kez bir buçuk aylık bir bebeğe açık kalp ameliyatı yapıldı.
1979 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): CHP ve AP milletvekilleri TBMM'de yumruk yumruğa kavga etti.
1980 - Tariş olayları:8 Şubat günü Çiğli İplik Fabrikası'nda 1500 işçi kapıları kapatarak barikat kurmuştu. 10 Şubat'ta polis işçilere müdahale etti; 15 kişi yaralandı, 500 kişi gözaltına alındı.
1981 - Genelkurmay Sıkıyönetim Askeri Hizmetler Koordinasyon Başkanlığı, 5 sanatçıya "teslim ol" çağrısı yaptı. "Teslim ol" çağrısı yapılan sanatçılar Cem Karaca, Melike Demirağ, Şanar Yurdatapan, Sema Poyraz ve Selda Bağcan'dı.
1981 - Kapatılan Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Alparslan Türkeş, savcılıkta ifade verdi. Adam öldürmeyi azmettirdiği iddia edilen Alparslan Türkeş, kapatılan Milliyetçi Hareket Partisi teşkilatının her türlü şiddet hareketine ve adam öldürmeye karşı olduğunu söyledi.
1987 - Yazar Aziz Nesin, Cumhurbaşkanı Kenan Evren aleyhine açtığı tazminat davası mahkemece reddedildi. Red gerekçesi olarak, Cumhurbaşkanlarının "vatan hainliği" dışındaki suçlardan yargılanamayacağı gösterildi.
1992 - Boksör Mike Tyson, Amerika zenci güzeli Desiree Washington'a tecavüz suçundan mahkûm oldu.
1993 - "Yorgun Savaşçı" filmi, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunda (TRT) yayına girdi. Film, devlet televizyonu tarafından çekilmiş ancak siyasi ve askeri otorite tarafından imhasına karar verilmiş ve 1983 yılında yakılmıştı. Kültür Bakanı Fikri Sağlar, filmin yakılmaktan kurtulan tek nüshasını buldurttu ve yayına soktu.
1996 - IBM'in süper bilgisayarı Deep Blue, Garry Kasparov'u yenmeyi başardı.
1998 - Fransa'da sinema dalında düzenlenen Sadoul Ödülü'nü, yönetmenliğini Zeki Demirkubuz'un yaptığı "Masumiyet" adlı film kazandı.
2006 - 2006 Kış Olimpiyatları, Torino'da (İtalya) başladı.
2006 - Milliyet gazetesi yazarı Abdi İpekçi'yi öldürmek ve iki ayrı gasp olayı nedeniyle daha önce 36 yıl hapis cezasına çarptırılan Mehmet Ali Ağca, aynı davadan dolayı yeni Türk Ceza Kanununa göre yeniden yargılandı. Kadıköy 1. Ağır Ceza Mahkemesi, lehte hükümleri göz önüne alarak, Ağca'yı 21 yıl 8 ay hapse mahkûm etti.
2015 - 3 kişinin katledildiği Chapel Hill saldırısı vuku buldu.
10 ŞUBAT’TA DOĞANLAR
1936 - Ayşe Nana, Ermeni asıllı Türk-İtalyan oyuncu ve dansçı (ö. 2014)
1937 - Roberta Flack, Amerikalı şarkıcı ve Grammy Ödülü sahibi (ö. 2025)
1938 - Muharrem Dalkılıç, Türk atlet ve spor yöneticisi
1944 - Refik Durbaş, Türk şair
1950 - Mark Spitz, Amerikalı yüzücü
1963 - Candan Erçetin, Türk pop şarkıcısı, yorumcu, söz yazarı, besteci ve müzik öğretmeni
1985 - Selçuk İnan, Türk futbolcu
10 ŞUBAT’’TA ÖLENLER
1927 - Adalı Halil, Türk pehlivan (d. 1870)
1958 - Nezihe Muhiddin, Osmanlı-Türk düşünür, eylemci, gazeteci, yazar ve kadın hakları savunucusu (ö. 1898)
1973 - Nevzat Pesen, Türk sinema yönetmeni (d. 1924)
2005 - Arthur Miller, Amerikalı oyun yazarı (d. 1915)
2008 - Roy Scheider, Amerikalı oyuncu (d. 1932)
2023 - Hugh Hudson, İngiliz yönetmen ve En İyi Film Akademi Ödülü sahibi (d. 1936)
Yorumlar
Yorum Gönder