“GOL” DEYİP, GEÇMEYİN! / günlerden 16 mart


 


__________________________Serdar Durat

 

Arda Güler’in yaklaşık 70 metre mesafeden attığı gol, yalnızca teknik bir futbol becerisi ile açıklanamaz.

Bu tür bir gol aslında algı, fizik ve biyomekaniğin sahadaki birleşimidir.

Bir oyuncunun böyle bir şutu denemesi için her şeyden önce kalecinin pozisyonunu fark etmesi gerekir.

Spor bilimleri araştırmalarına göre elit futbolcular sahayı saniyede birkaç kez tarar ve 200–300 milisaniye içinde karar verirler.

Bu süreç spor psikolojisinde anticipation (öngörüsel karar verme) olarak tanımlanır.

Karar verildikten sonra devreye fizik girer. Havaya kaldırılan bir top, klasik mekanikte parabolik bir yörünge izler.

Bu mesafeden topun kaleye ulaşabilmesi için:

•Vuruş hızının yaklaşık 90–110 km/s

•Vuruş açısının yaklaşık 25–35°

•Uçuş süresinin 3–4 saniye

civarında olması gerekir.

Topun havada kalmasını sağlayan bir diğer unsur ise Magnus etkisidir. Futbolcu topa verdiği dönüş sayesinde topun havada stabil kalmasını ve hedefe yönelmesini sağlar.

Bu tür bir şutun ürettiği enerji ise yaklaşık 150–200 joule civarındadır. Bu enerji; kalça rotasyonu, diz açılması ve ayak bileği stabilizasyonunun milisaniyelik bir senkronizasyonuyla oluşur.

Başka bir ifadeyle, böyle bir gol yalnızca “iyi bir şut” değildir.

Bu gol; insan beyninin geometriyi, fiziği ve biyomekaniği birkaç saniye içinde sahada uygulamasıdır.

Belki de futbolu dünyanın en büyüleyici oyunu yapan şey tam olarak budur.

Bazen bir gol, küçük bir fizik deneyine dönüşebilir.

 

16 MART’LAR

1909 - Almanya millî futbol takımı, tarihinin en farklı mağlubiyetini İngiltere karşısında aldı: 9-0.

1920 - İtilaf Devletleri, İstanbul'u işgal etti.

1921 - SSCB, Ankara Hükûmeti'ni resmen tanıdı; Moskova Antlaşması imzalandı.

1924 - Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun (3 Mart) kabulünden sonra medreseler kapatıldı.

1926 - Robert H. Goddard, ilk sıvı yakıtlı roketi fırlattı.

1932 - Ankara Demirspor kuruldu.

1935 - Adolf Hitler, Versay Antlaşması'nı iptal ettiğini açıkladı.

1939 - Hitler, Bohemya ve Morayva'yı Alman himayesine aldığını, Prag Kalesi'nde açıkladı.

1939 - II. Dünya Savaşı: Alman birlikleri Çekoslovakya'nın geri kalanını da işgal etti.

1939 - Mısır Prensesi Fevziye Fuad ile İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi evlendi.

1945 - II. Dünya Savaşı: Küçük bir Japon direnişi kaldıysa da Iwo Jima Muharebesi sona erdi.

1964 - TBMM'de gizli yapılan olağanüstü toplantıda, Hükûmete gerektiğinde Kıbrıs'a müdahale yetkisi verildi.

1968 - Amerika Birleşik Devletleri başkanı Johnson, Vietnam'a 35.000 ila 50.000 asker daha göndermeye karar verdi.

1968 - Vietnam Savaşı sırasında My Lai katliamı gerçekleştirildi.

1971 - Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan, Sivas'a bağlı Gemerek'te jandarmayla girdikleri çatışma sonunda yakalandı.

1972 - Cumhuriyet Senatosu; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkındaki idam kararını onayladı.

1978 - 16 Mart Katliamı: İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi önünde öğrencilere yönelik bombalı saldırıda 7 öğrenci öldü.

1978 - İtalya'da eski Başbakanlardan Aldo Moro, Kızıl Tugaylar tarafından kaçırıldı.

1979 - Çin-Vietnam Savaşı: Çin Halk Kurtuluş Ordusu ülkesine geri döndü. Savaş sona erdi.

1980 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Van Cezaevi'nden tünel kazılmak suretiyle 33 mahkûm kaçtı.

1982 - Eski Gümrük ve Tekel Bakanı Tuncay Mataracı, rüşvet suçlamasıyla yargılandığı Yüce Divan'da 36 yıl hapis ve ağır para cezasına çarptırıldı.

1988 - Saddam Hüseyin'in emriyle Halepçe'ye zehirli gaz saldırısı yapıldı.

1993 - Avrupa Kulüpler Kupası'nda finale yükselen ilk Türk basketbol takımı Efes Pilsen, Yunanistan'ın Aris takımına yenilerek ikinci oldu: 50-48.

1999 - Kosova'daki Sırp güçlerine karşı, 70 gün sürecek hava harekâtı başlatıldı.

2004 - Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun Karadon maden ocağındaki grizu patlamasında, 8 Çinli işçiden 5'i öldü, 3'ü yaralandı.

2005 - İsrail, Eriha'yı resmi olarak Filistin yönetimine devretti.

2014 - Kırım, tartışmalı bir referandumla Ukrayna'dan ayrılıp Rusya'ya geçmeyi kabul etti.

2022 - Japonya'nın Fukuşima şehrinde 7,3 büyüklüğünde deprem meydana geldi. 3 kişi öldü, 198 kişi yaralandı.

 

16 MART’TA DOĞANLAR

1915 - Haldun Taner, Türk yazar (ö. 1986)

1926 - Jerry Lewis, Amerikalı aktör, komedyen ve şarkıcı (ö. 2017)

1943 - Murat Belge, Türk yazar, çevirmen, siyasi aktivist ve akademisyen

1946 - Mustafa Alabora, Türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu ve seslendirme sanatçısı

1948 - Tomris İncer, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2015)

1977 - Ferdi Zeyrek, Türk mimar, siyasetçi ve eski Manisa Büyükşehir Belediye başkanı (ö. 2025)

 

16 MART’’TA ÖLENLER

1998 - Pertev Naili Boratav, Türk halk bilim araştırmacısı (d. 1907)

2015 - Firuz Çilingiroğlu, Türk hukukçu ve Onursal Yargıtay Başsavcısı (d. 1924)

2021 - Erhan Önal, Türk eski futbolcu, futbol menajeri ve futbol yorumcusu (d. 1957)

Yorumlar