YAZIK OLDU, OLUYOR, OLACAK! / günlerden 17 mart

 

_____________________H. Bartu Soral

Dünyanın en iyi ilk 100 üniversitesinin bulunduğu ülkeler listesinin baş sırasında 36 üniversite ile ABD var.

Çin son 30 yılda kalkınma hamlesi başlatmış olmasına rağmen listeye 12 üniversite sokmayı başarmış. İngiltere’den 11, Almanya’dan 8, Hollanda’dan 6 üniversite, Güney Kore’den ise 3 üniversite listede yer alıyor.

Türkiye ise ilk 100 üniversite sıralamasına hiçbir üniversiteyi

sokamamış. Ne yazık ki ilk 200 içinde de yokuz!..

Times Higher Education’ın yaptığı listeye göre en başarılı Türk üniversiteleri sıralamanın 350-400’lük diliminde üç üniversite ile yer bulabiliyor.

Türkiye’nin teknoloji üretimi, ihracat payı, ağır sanayi gücüne bakınca, bu sonuç da yerli yerine maalesef oturuyor.

Üniversite eğitimindeki durumun bir benzerini dünya çapında düzenlenen lise başarı sınavı olan PISA’da da görüyoruz.

İlk üç, beş arasında keşke olabilsek…

PISA yani Türkçesiyle Liseler Düzeyinde Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Sınavı (matematik, temel bilimler, okuduğunu anlama).

2022 yılı sınav sonuçlarına göre Çin ve Çin’e bağlı bölgeler PISA sınavlarının uzun bir süredir birincisi durumunda.

2018’de Çin toplam skorda birinci, Singapur ikinci sıradaymış. 2022’de toplam skorda Singapur birinci Çin ikinci sırada.

Tayvan, Japonya ile toplam skorda 3.lüğü ve 4.’lüğü paylaşıyor. G. Kore beşinci sırada.

Kanada 8, ABD ise 18. sırada. İlk 27 içinde çokça AB ülkesi var.

Türkiye ise 36. sırada!..

Türkiye’de eğitim sistemi 1940’lardan sonra aydınlanmacı, temel bilimler ağırlıklı olma özelliğini kaybetti ama hiçbir zaman da bugünkü kadar kötü, bilimden uzak olmadı.

Türkiye sathında bütün illerde birden fazla fen lisesi ve Anadolu lisesi açılarak temel ve kaliteli eğitimin yaygınlaştırılması ve burada ders verecek öğretmenlerin

özenle seçilip yetiştirilmesi gerekirken AKP, devlet liselerini imam hatip okullarına çevirdi.

Türkiye temel bilimlerden, araştırmadan koptu.

Artık az sayıda kalan fen liselerinin de eski kalitesi yok çünkü topyekûn teknoloji üretecek beyinleri yetiştiren öğretmenler maddi ve manevi olarak baştacı edilmesi gerekirken bunun tam tersi bir süreç yaşandı.

 

17 MART’LAR

1845 - Küçük paketlerde kullanılan lastik bandın patenti alındı.

1901 - Van Gogh'un resimleri Paris'te Bernheim-Jeune galerisinde sergilenmeye başladı. 1890'da intihar eden sanatçı, yaşamı boyunca sadece bir tane resim satabilmişti.

1915 - Çanakkale Savaşı: Kraliyet Donanması Komutanı Amiral Sackville Carden, görevinden ayrıldı.

1920 - İngilizler, Eskişehir ve Afyon'dan çekildiler.

1921 - Londra'da ilk doğum kontrol kliniği açıldı. Kliniğe başvuranlara, düşük ücretle korunma araç gereçleri verildi.

1926 - "Demir Sanayinin Tesisine Dair Kanun" TBMM'de kabul edildi.

1927 - İtalya'da müzmin bekarların ağır vergi ödemeleri için kanun çıkarıldı.

1941 - Alman denizaltı kaptanı Otto Kretschmer'in denizaltısı batırıldı ve esir alındı.

1944 - Varlık Vergisi'nin tasfiyesine ilişkin yasa yürürlüğe girdi.

1948 - Belçika, Fransa, Hollanda, Birleşik Krallık ve Lüksemburg arasında, 50 yıl süreli Brüksel Antlaşması imzalandı ve Batı Avrupa Birliği kuruldu.

1954 - İspanya'yı kura sonucunda eleyen Türkiye millî futbol takımı, FIFA Dünya Kupası'na katılmaya hak kazandı.

1961 - Vicente Calderón Stadyumu'nun yapımına başlandı.

1965 - 30 milyon dolarlık hacmi olan Türk-İsrail Ticaret Antlaşması imzalandı.

1966 - ABD donanması'na ait "Alvin" adlı araştırma-kurtarma denizaltısı, İspanya kıyıları açıklarında ABD'ye ait kayıp hidrojen bombası'nı buldu.

1968 - PTT ile Northern Electric firmasının işbirliğiyle kurulan telefon fabrikasında yapılan ilk yerli telefon cihazları, 157 liradan satışa çıkarıldı.

1969 - Golda Meir, İsrail'in ilk kadın Başbakanı oldu.

1970 - My Lai katliamı: ABD Ordusu, olayı örtbas etmeye çalıştıkları için 14 subay hakkında soruşturma başlattı.

1972 - Eti Gıda San. ve Tic. A.Ş. Eskişehir'de kuruldu.

1980 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12

1985 - İki ünlü oyun yazarı Arthur Miller ve Harold Pinter, hapiste bulunan Uluslararası Yazarlar üyesi yazarları ziyaret etmek amacıyla Türkiye'ye geldi.

1995 - Azerbaycan'da 15 Mart'ta başlatılan ve Türkiye'nin de adının karıştığı bir darbe girişimi bastırıldı. Devlet Başkanı Haydar Aliyev'i devirmek isteyen OMON Birlikleri'nin Komutanı Albay Ruşen Cevadov dahil olmak üzere, 400 kişi öldü.

1995 - Michael Jordan, basketbola geri dönme kararı aldı.

2020 - 2020 Avrupa Futbol Şampiyonası, koronavirüs pandemisi nedeniyle 2021'e ertelendi.

2021 - Yargıtay tarafından onanan hapis cezası kararının TBMM Genel Kurulu'nda okunmasıyla HDP Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu'nun milletvekilliği resmen düşürüldü.

 

17 MART’TA DOĞANLAR

1939 - Atilla Dorsay, Türk sinema eleştirmeni, yazar, gazeteci ve mimar

1951 - Kurt Russell, Amerikalı oyuncu

1986 - Edin Džeko, Boşnak millî futbolcu

 

17 MART’’TA ÖLENLER

1978 - Ceyhun Atuf Kansu, Türk şair (d. 1919)

2024 - Ali Sirmen, Türk hukukçu, gazeteci, yazar, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1939)