GRAVICEMBALO COL PIANO E FORTE! / günlerden 12 nisan


 


____________________Tolga Acaroğulları

 

“Piyano” kelimesinin "hafif" anlamına geldiğini ve enstrümanın tam adından bir kısaltma olduğunu biliyor muydunuz?

Bugün piyano dediğimiz enstrümanın orijinal adı İtalyanca "gravicembalo col piano e forte" şeklindedir. Bu ifade, tam karşılığıyla "hafif ve kuvvetli (ses verebilen) büyük klavsen" anlamına gelmektedir.

1700’lü yılların başında Floransa’da yaşayan Bartolomeo Cristofori tarafından icat edilen bu mekanizma, müzik tarihinde büyük bir teknik boşluğu doldurmuştur. Dönemin popüler klavyeli çalgısı olan klavsende teller mızrapla çekildiği için tuşa basış şiddeti sesin seviyesini değiştirmiyordu. Cristofori, tellere yumuşak çekiçlerle vurulmasını sağlayan bir sistem geliştirerek müzisyenin tuş hassasiyetiyle sesin şiddetini doğrudan kontrol etmesine olanak tanıdı.

Zamanla "pianoforte" olarak anılmaya başlanan enstrümanın adı, günlük kullanımda kısalmıştır. Bugün sadece kelimenin "hafif" kısmını temsil eden "piano" kısmını kullanıyor olsak da bu isim aslında mekanizmanın sunduğu ses aralığının sadece bir yönünü ifade etmektedir.

 

12 NİSAN’LAR

1939 - Nazi Almanyası Propaganda Bakanı Goebbels İstanbul'a ziyarette bulundu.

1941 - II. Dünya Savaşı: Alman 2. Ordusu, Yugoslavya'nın başkenti Belgrad'a girdi.

1955 - Dr. Jonas Salk tarafından geliştirilen çocuk felci aşısının, güvenli ve etkili olduğu açıklandı.

1961 - Sovyetler Birliği, uzaya ilk insanı gönderdi. Vostok 1 ile uzaya giden Yuri Gagarin, uzayda 108 dakika kaldı.

1963 - Martin Luther King, Alabama'da sivil haklar yürüyüşüne öncülük ettiği gerekçesiyle tutuklandı.

1963 - Sovyet nükleer denizaltısı K-33, Danimarka yakınlarında Finlandiya bandıralı yük gemisi M/S Finnclipper'la çarpıştı.

1969 - Sonradan Atatürk Kültür Merkezi adını alacak olan İstanbul Kültür Sarayı, Aida Operası ve Çeşmebaşı Balesi ile açıldı.

1981 - İlk uzay mekiği Columbia fırlatıldı.

1991 - Ateşkes antlaşmasının yürürlüğe girmesiyle Körfez Savaşı resmen sona erdi.

1991 - İstanbul genelevi işletmecilerinden Matild Manukyan, İstanbul'da vergi rekortmeni oldu.

1993 - Türkiye, internete bağlandı.

2007 - Irak Meclisinde patlama meydana geldi; üçü Milletvekili sekiz kişi öldü.

2008 - Tandoğan'da yaklaşık 300.000 kişinin katılımıyla, "Ulusal Egemenlik Mitingi" yapıldı.

2011 - Mısır'ın devrik Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek, bir soruşturma çerçevesinde sorgulanırken kalp krizi geçirmesi üzerine hastaneye kaldırıldı ve yoğun bakıma alındı.

2013 - İzmir'deki yolsuzluk operasyonlarıyla tanınan "Süper Savcı" lakaplı Cumhuriyet Savcısı Murat Gök, 12 Nisan 2013 tarihinde Samsun'daki evinde 41 yaşında hayatını kaybetti.

2020 - İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, COVID-19 pandemisi sürecinde ilan edilen sokağa çıkma yasağı sonrası yaşanan aksaklıkların sorumluluğunu üstlenerek istifa etti ancak talebi Cumhurbaşkanlığınca reddedildi.

 

12 NİSAN’DA DOĞANLAR

1928 - Nisa Serezli, Türk sinema, tiyatro ve seslendirme sanatçısı (ö. 1992)

1941 - Bobby Moore, İngiliz eski futbolcu ve teknik direktör (ö. 1993)

1947 - Tom Clancy, Amerikalı yazar (ö. 2013)

1956 - Andy García, Amerikalı oyuncu

1962 - Hüseyin Avni Danyal, Türk oyuncu

1968 - Yeşim Salkım, Türk şarkıcı

1972 - Şebnem Ferah, Türk rock müzik sanatçısı

 

12 NİSAN’DA ÖLENLER

1937 - Abdülhak Hamid Tarhan, Türk şair ve diplomat (Makber ve Eşber gibi yapıtlarıyla tanınan) (d. 1852)

1945 - Franklin Delano Roosevelt, ABD'nin 32. Başkanı (d. 1882)

1967 - İsmail Hami Danişmend, Türk tarihçi (d. 1899)

1998 - İsmail Baha Sürelsan, Türk besteci ve Klasik Türk Müziği sanatçısı (d. 1912)

2022 - Zekeriya Beyaz, Türk müftü, imam-hatip, vaiz, din sosyolojisi profesörü ve yazar (d. 1938)

Yorumlar