HALK İSTERSE DEĞİŞİMİN ÖNÜNDE KİMSE DURAMAZ / günlerden 14 nisan


 


_________________________Edgar Şar

 

Macaristan'da seçim bitti ve TISZA lideri Péter Magyar, kendi kurduğu seçim sistemi ve aşırı adaletsiz rekabet koşullarında onun hiç kazanamadığı kadar yüksek bir oranla Orbán'ı mağlup etti. Artık önünde, örneğin Polonya'dakinin aksine vaatlerini gerçekleştirmek için çok ciddi yapısal bir engel de kalmadığına göre Magyar için çok zor ve sorumluluğunun büyük olduğu bir dönem başlıyor.

Bir yandan iyi bir yönetim sergileyip, diğer yandan ülkeyi kendi gücünü de sınırlayabilecek şekilde yeniden demokratikleşmeye yönlendirebilecek mi göreceğiz.

Türkiye'ye gelirsek, bu seçimden muhalefetin alacağı elbette ki önemli dersler var, bunları uzun süre daha ayrıntılarıyla tartışacağız. Asla unutmamız gereken, Türkiye'nin rejim koşulları açısından Macaristan'la aynı kulvarda sayılabileceği son dönem 2024 yılının yaz aylarıydı.

O günlerden bu yana Türkiye'de muhalefet rekabetçi otoriterliğin ötesindeki bir otokratik dalganın içinde çok ciddi bir mücadele veriyor. Her koşulda, Orbán'ın iktidarda kaldığı 16 yılın tamamı boyunca tepeden tırnağa dizayn ettiği sistemin altında kalması az buz bir olay değil ve hiç şüphesiz dünya üzerindeki her bir seçimli otokrat bunun oldukça farkında.

Hiçbir zaman unutmayalım ki halk isterse, kimse hiçbir değişimin önünde duramaz. Ben her şeye rağmen bu umudun gerçekçi bir şekilde Türkiye'nin siyasi genlerinde olduğuna inanıyorum.

 

14 NİSAN’LAR

1865 - ABD Başkanı Abraham Lincoln'e, John Wilkes Booth tarafından suikast yapıldı. Lincoln ertesi sabah öldü.

1894 - Thomas Edison, sinemanın bir öncüsü sayılabilecek "kinetoscope" adlı cihazının ilk gösterisini yaptı.

1900 - Paris Uluslararası Fuarı açıldı. Fuarda, Osmanlı Pavyonu da yer aldı.

1912 - Bir Alman şirketine 1910'da ısmarlanan Galata Köprüsü hizmete girdi. Köprüden geçiş 1930'a kadar paralı olarak sağlandı. 'Müruriye' denilen geçiş parasını, önlükler giyen tahsildarlar topluyordu.

1912 - Dönemin en büyük yolcu gemisi RMS Titanic, gece yarısından önce 23:40 sularında bir buzdağı ile çarpıştı ve batmaya başladı.

1927 - İsveç'in Göteborg şehrinde Volvo araç şirketi kuruldu.

1928 - Eski Ticaret Bakanı Ali Cenani, Bakanlık bütçesinin kullanılmasında usulsüzlük yaptığı gerekçesiyle dokunulmazlığı kaldırılarak Yüce Divan'a verildi.

1931 - İspanya'da Kral XIII. Alfonso, tahttan çekildi ve cumhuriyet ilan edildi.

1944 - Hindistan'ın Bombay Limanında gerçekleşen büyük patlama, 300 kişinin ölümüne yol açtı.

1947 - Güreşçi Yaşar Doğu Avrupa Şampiyonu oldu, Türkiye millî takımı da Avrupa üçüncülüğünü kazandı.

1956 - Chicago, Illinois'de video ilk kez halka tanıtıldı.

1963 - Türkiye Spor Yazarları ve Spor Kulübü Derneği kuruldu.

1979 - Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Beykoz'da 2 polis ve Şekerbank'ın eski müdürü öldürüldü. Öldürülen müdürün baş ucunda, "Beklenen gün geldi. Bir halk düşmanı daha yok oldu. Ya özgürlük ya ölüm, ihtilal yolu Çayanların yolu." yazılı bir kâğıt bulundu.

1981 - Bülent Ersoy, Londra'da geçirdiği ameliyatla cinsiyet değiştirdi.

1987 - Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu'na tam üyelik için resmen başvurdu. Türkiye'nin AET'ye tam üyelik başvurusu, Devlet Bakanı Ali Bozer tarafından Belçika Dışişleri Bakanı ve AET Dönem Başkanı Leo Tindemans'a verildi.

1992 - Başbakan Turgut Özal'a silahlı saldırıda bulunan ve 20 yıl hapis cezasına çarptırılan Kartal Demirağ, şartlı tahliyeden yararlanarak serbest kaldı.

1994 - ABD jetleri, Irak'ın kuzeyinde, üç Türk subayının da bulunduğu iki helikopteri düşürdü.

1994 - Refah Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan'ın grup konuşması hakkında; Devlet Güvenlik Mahkemesi, Ankara Cumhuriyet ve Yargıtay Başsavcılıkları üç ayrı soruşturma açtı.

1999 - NATO savaş uçakları, Kosovalı Arnavut mültecilerin konvoyunu bombaladı; 75 kişi öldü.

2000 - Rusya, nükleer savaş başlığı sayısının indirimini öngören START II anlaşmasını onayladı.

2001 - Bangladeş merkezli sosyo-kültürel kuruluş Chaayanot'un organize ettiği Pahela Baishakh kutlamalarına bir dizi bombalı saldırı düzenlendi.

2007 - Ankara'nın Tandoğan meydanında Cumhuriyet Mitingi gerçekleştirildi.

2010 - Çin'in Çinghay eyaletinde, 7.1 büyüklüğünde deprem meydana geldi. En az 2698 kişi öldü, 12.000'den fazla kişi de yaralandı.

2020 - ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin koronavirüs pandemisini ele alma ve Çin ile ilişkisine ilişkin bir soruşturma bekleyen Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) finansmanını askıya aldığını duyurdu.

 

14 NİSAN’DA DOĞANLAR

1925 - Rod Steiger, Amerikalı oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 2002)

1926 - Arif Sami Toker, Türk bestekâr ve ses sanatçısı (ö. 1997)

1935 - Erich von Däniken, İsviçreli yazar (ö. 2026)

1936 - Hilmi Yavuz, Türk yazar

1938 - Mahmud Esad Coşan, Türk akademisyen, yazar ve din adamı (ö. 2001)

1940 - Julie Christie, İngiliz aktris ve En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi

1970 - Emre Altuğ, Türk şarkıcı ve oyuncu

1973 - Adrien Brody, Amerikalı oyuncu

1998 - Altay Bayındır, Türk milli futbolcu

 

14 NİSAN’DA ÖLENLER

1981 - Suavi Süalp, Türk mizahçı (d. 1926)

1986 - Simone de Beauvoir, Fransız feminist yazar (d. 1908)

2002 - Abdurrahman Palay, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, seslendirme sanatçısı, yönetmen ve senarist (d. 1923)

2020 - Haydar Baş, Türk siyasetçi, iş insanı, ilahiyatçı, yazar ve eğitimci (d. 1947)

2020 - Namık Kemal Şentürk, Türk devlet adamı, bürokrat ve siyasetçi (d. 1922)

2021 - Yıldırım Akbulut, Türk avukat ve Türkiye'nin 20. Başbakanı (d. 1935)

Yorumlar