_____________________T24 Dış Haberler
İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times (FT), İstanbul’un köklü semtlerinden Karagümrük’ü odağına aldığı kapsamlı bir analizle Türkiye’nin son 10 yılda yaşadığı siyasi, toplumsal ve ekonomik dönüşümü mercek altına aldı. Yazıda, göç dalgaları, kentleşme politikaları, kimlik tartışmaları ve ekonomik sıkıntıların mahalle ölçeğinde nasıl somutlaştığı ele alındı.
Analizde Karagümrük’ün yalnızca yerel bir yerleşim alanı değil, ülkenin yakın dönem kırılmalarını gözlemlemeye imkân tanıyan bir mikrokozmos olduğu vurgulandı. Analizin, 2015 sonbaharında yapılan bir saha ziyaretiyle başladığı, bu dönemde Suriye iç savaşından kaçanların İstanbul’a yoğun şekilde geldiği ve semtteki ticari hayatın Arapça tabelalarla belirgin biçimde değiştiği aktarıldı.
Mahalle yapısı ve göçün etkisi
FT’ye göre geçmişte daha kapalı, muhafazakâr ve milliyetçi bir profil çizen Karagümrük’te, Suriyeli sığınmacıların yerleşmesi dikkat çekici bir dönüşüm yarattı. Mahalle sakinlerinin, göçmenlere gündelik yaşamda çeşitli destekler sunduğu; buna karşın zaman zaman dışlayıcı söylemlerin de ortaya çıktığı ifade edildi. Bu durumun, Türkiye’deki göç meselesinin hem dayanışma hem de gerilim unsurlarını birlikte barındırdığını gösterdiği kaydedildi.
Analizde, Suriyelilerin varlığının yalnızca insani bir kriz olarak değil, aynı zamanda ulusal kimlik tartışmalarını yeniden şekillendiren bir unsur olarak öne çıktığı belirtildi. Farklı ideolojik kesimlerin Araplara bakışındaki tarihsel ve kültürel ayrımların, mahalle hayatında görünür hale geldiği vurgulandı.
Kentleşme ve siyasi dönüşüm
Yazıda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İstanbul’daki siyasi yükselişine ve şehirle kurduğu bağa geniş yer verildi. Erdoğan’ın belediye başkanlığı döneminde altyapı ve hizmetlerle destek topladığı, ilerleyen süreçte ise İstanbul’un büyük ölçekli projelerle yeniden şekillendirildiği ifade edildi.
Bu dönüşümün yalnızca ekonomik bir büyüme hamlesi olmadığı, aynı zamanda muhafazakâr kesimlerin şehir üzerinden güç alanını genişlettiği bir süreç olarak değerlendirildiği aktarıldı. Ancak aynı dönemde hızlı yapılaşma, yeşil alan kaybı ve mahalle dokusunun zayıflaması gibi sonuçların da ortaya çıktığına dikkat çekildi.
Bölgesel krizler ve iç siyasete etkisi
FT analizinde, Türkiye’nin 2010’lu yıllarda bölgesel gelişmelerin etkisiyle farklı bir siyasi iklime girdiği belirtildi. Arap Baharı, Suriye savaşı, IŞİD saldırıları ve 2016’daki 15 Temmuz Darbe Girişimi gibi gelişmelerin, ülkenin iç siyasetinde belirleyici rol oynadığı ifade edildi.
Analize göre, darbe girişimi sonrasında devlet kurumları ve kamusal alan üzerindeki kontrolün arttığı, bunun da Türkiye’deki demokratik standartlar ve güç dengeleri üzerinde etkili olduğu kaydedildi.
“Güçlü lider” tartışmasına farklı bakış
Yazıda, Erdoğan’ın siyasi kariyerinin yalnızca “güçlü lider” çerçevesinde değerlendirilemeyeceği savunuldu. Türkiye’nin modernleşme süreci, darbeler tarihi, kent yoksulluğu ve merkez-çevre geriliminin bu yükselişte önemli payı olduğu belirtildi. Ayrıca, geniş seçmen desteğinin yalnızca siyasi söylemlerle değil, geçmişte sağlanan ekonomik ve sosyal kazanımlarla da ilişkili olduğu ifade edildi.
Ekonomik tablo ve toplumsal yorgunluk
Analizin son bölümünde, son yıllarda derinleşen ekonomik sorunların Karagümrük’teki yansımalarına dikkat çekildi. Daha önce iktidarın güçlü destekçileri arasında yer alan bazı kesimlerin, artan hayat pahalılığı ve siyasi atmosfer nedeniyle umutsuzluk yaşadığı aktarıldı.
Ayrıca Suriye’de Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından bazı Suriyelilerin ülkelerine dönmeye başladığı, buna karşılık Türkiye’den yurt dışına gitme isteğinin de arttığına işaret edildi.
Mahalleden ülkeye uzanan tablo
FT’nin değerlendirmesinde, Karagümrük’ün sokakları, esnafı ve sosyal yapısı üzerinden Türkiye’nin son 20 yıldaki değişiminin okunabileceği belirtildi. Göç hareketleri, kentleşme, ekonomik dalgalanmalar ve kimlik tartışmalarının birleşimiyle ortaya çıkan bu tablo, ülkenin dönüşümünü çok katmanlı bir süreç olarak ele aldı.
Analizde, Türkiye’nin yakın dönem hikâyesinin tek bir siyasi figürle açıklanamayacağı; aksine tarihsel, toplumsal ve küresel dinamiklerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği sonucuna yer verildi.
4 MAYIS’LAR
1865 - Abraham Lincoln suikast sonucu öldürülmesinden üç hafta sonra, Springfield, Illinois'da toprağa verildi.
1904 - ABD tarafından Panama Kanalı'nın inşasına başlandı.
1904 - Almanya'nın futbol kulübü olan FC Schalke 04 kuruldu.
1912 - İtalya Krallığı, Rodos'u işgal etti.
1919 - Çin Cumhuriyeti'nde yabancı malların boykot edilmesini savunan öğrenci ayaklanması.
1924 - 1924 Yaz Olimpiyatları Paris'te başladı.
1926 - Birleşik Krallık'ta yaklaşık 1,2 milyon madencinin katıldığı genel grev başladı.
1930 - Mahatma Gandi, İngilizler tarafından tutuklandı.
1931 - Mustafa Kemal Atatürk, üçüncü kez Cumhurbaşkanı seçildi.
1932 - Al Capone, vergi kaçırma suçundan Atlanta'da hapse girdi.
1949 - İstiklal Mahkemeleri'ne ilişkin yasa yürürlükten kaldırıldı.
1949 – Marshall Planı çerçevesinde ilk yardım İstanbul’a geldi. ABD’nin Marshall Planı dahilin de Türkiye’ye gönderdiği ilk yardım gemisi 4 Mayıs 1949 tarihinde İstanbul’a geldi. Bu ilk parti yardım tarım alet ve makinelerini kapsıyordu. Gelen yardım malzemeleri arasında 21 adette traktör yer alıyordu.
1953 - Ernest Hemingway, Yaşlı Adam ve Deniz adlı romanıyla Pulitzer Ödülü aldı.
1970 - ABD'de, Ohio Kent Üniversitesi'nde, ABD'nin Kamboçya'yı işgalini protesto eden öğrencilere müdahale eden güvenlik güçleri; dört öğrenciyi öldürdü, dokuzunu yaraladı.
1979 - Margaret Thatcher, İngiltere Başbakanı olarak göreve başladı. Thatcher, İngiltere tarihinin ilk kadın Başbakanı oldu.
1994 - Filistin Kurtuluş Örgütü ile İsrail, Batı Şeria ve Gazze'de yaşayan Filistinlilere özerklik verilmesini öngören antlaşmaya imza attı.
1997 - Eurovision Şarkı Yarışması'nda, Şebnem Paker'in seslendirdiği Dinle adlı şarkı üçüncü oldu.
1997 - Irak'tan Avrupa ülkelerine gitmek isteyen 25 kişiyi taşıyan iki tekne, Ege Denizi'nde battı. 17 kişi boğuldu, yedi kişi kayboldu.
2002 - Nijerya'da bir yolcu uçağı kalkıştan hemen sonra düştü: 148 kişi öldü.
2009 - Bilge Köyü Katliamı: Mardin'in Mazıdağı ilçesine bağlı Bilge köyünde yapılan bir düğün sırasında, düğündekilere ve aynı aileden olan insanlara ateş açıldı. Saldırıda; 3'ü hamile kadın ve 6'sı çocuk olmak üzere, toplamda 44 kişi öldü.
2025 – CHP Genel Başkanı Özgür Özel, İstanbul’daki Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) düzenlenen TBMM Başkanvekili ve DEM Parti İstanbul Milletvekili Sırrı Süreyya Önder’in anma töreni çıkışında yumruklu saldırıya uğradı.
4 MAYIS’TA DOĞANLAR
1899 - Fritz von Opel, Alman otomotiv sanayicisi (ö. 1971)
1904 - Ümmü Gülsüm, Mısırlı Arap ses sanatkârı (ö. 1975)
1928 - Muhammed Hüsnü Mübarek, Mısırlı politikacı ve Cumhurbaşkanı (ö. 2020)
1929 - Audrey Hepburn, Belçikalı sinema oyuncusu ve En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1993)
1939 - Amos Oz, İsrailli yazar (ö. 2018)
1940 - Robin Cook, Amerikalı doktor ve yazar
1964 - Muharrem İnce, Türk öğretmen ve siyasetçi
2005 - Kenan Yıldız, Alman-Türk futbolcu
4 MAYIS’TA ÖLENLER
1985 - Fikri Sönmez (Terzi Fikri), Fatsa eski Belediye Başkanı (d. 1938)
1997 - Esin Engin, Türk müzisyen (d. 1945)
2001 - Leman Bozkurt Altınçekiç, ilk Türk kadın jet pilotu (d. 1932)
2025 - Necip Naşit Özcan, Türk tiyatro oyuncusu, yönetmen ve seslendirme sanatçısı (d. 1957)
Yorumlar
Yorum Gönder