Uşak Belediye Başkanı Özkan Yalım'a ne soruluyor biliyor musunuz, Şehzadeler Belediye Başkanı Gülşah Hanım...
Ya kadın hayatını kaybetti. Özgür Özel ile bir ilişkisi var mı diye sorulmuş. Hiçbir değeriniz yok mu ya, ahlakla ilgili, insanlıkla alakalı hiçbir koşulunuz, hiçbir standardınız yok mu ya? Ne yapıyorsunuz ya?
Birinin eşiyle yatak odasındaki görüntüleri yayınlıyorsunuz, öte yandan ölmüş genç yaşta hayatını kaybetmiş bir hanımefendiye atılan iftirayı, onun hatırasını kirletiyorsunuz. Nasıl bir gözü dönmüşlük bu? Ya bu yapılır mı? Batsın siyasetiniz!
___________________Timur Soykan
Artvin’de bir emekli, çilingir sofrasını paylaştı diye 3 milyonluk ceza tehdidiyle karşı karşıya kalıyor. Barış Alper Yılmaz, bir kutlamada bira içti diye linç ediliyor.
Hayatın en sıradan anlarına bile tahammül edilemeyen bir ülkede hepimize sabır diliyorum.
___________________Aylin Kotil
Türkiye’nin nakit ekonomisi yeni bir sorunla karşı karşıya: ATM’ler sessizce küçük banknotları kullanımdan kaldırıyor.
TÜRKİYE/5, 10 ve 20 TL banknotların ardından, birçok banka şimdi ATM’lerden 50 TL banknotları da dolaşımdan çekiyor. Birçok makinede asgari çekim tutarı fiilen 100 TL’ye yükselmiş durumda.
Küçük günlük işlemler — ekmek, toplu taşıma, pazar alışverişi, öğrenci harcamaları — giderek zorlaşıyor.
Esnaflar bozuk para avına çıkmış durumda, bazı fırınlar bozuk para karşılığında bedava ekmek veriyor ve hatta mahallelerde “küçük nakit kulüpleri” bile ortaya çıktı.
Yüksek enflasyon, Türkiye’deki günlük yaşamı yeniden şekillendiriyor.
___________________Atille Yeşilada
Sadece Şanghay’da 1993’den 2022’ye kadar 831 km metro hattı yapılıyor. Hatta 2025 itibariyle 900 km’yi aşmış durumda. Dile kolay 900 km.
Türkiye’deki toplam metro ağı yaklaşık 400 km.
___________________Nurettin Akçay
Avustralya’nın Gold Coast’u Hollywood’un yeni üretim üssü oldu
Dünya genelinde 794 milyon doların üzerinde hasılat elde eden Hollywood yapımı Karayip Korsanları: Salazar’ın İntikamı filminin Queensland’de çekilmesinin ardından Avustralya’nın Gold Coast bölgesindeki film endüstrisi çok sayıda büyük bütçeli uluslararası yapımın uğrak noktası haline gelmiş durumda.
Nikkei'de yer alan habere göre, 2020’deki COVID-19 pandemisi bölge için bir dönüm noktası oldu. Queensland eyaleti, önceki yıllarda yılda genellikle üç ya da dört olan uluslararası yapım sayısını dokuzla rekor seviyeye taşıdı. Bu yapımların tamamı, ekonomik, sektörel ve turizm açısından katkı sağlayan prodüksiyonlara mali teşvik sunan ve 2015’te başlatılan Production Attraction Strategy programı kapsamında bölgeye çekildi.
Queensland Teknoloji Üniversitesi’nde film ve ekran çalışmaları profesörü olan Mark Ryan, o tarihten bu yana programın “giderek güç kazandığını” belirterek, güneşli eyaletin 2022-2025 döneminde 26 uluslararası film ve televizyon yapımına ev sahipliği yaptığını söyledi. Büyük ölçüde Gold Coast’ta çekilen ABD yapımı dövüş-fantezi filmi Mortal Kombat II ise mayıs ayında dünya genelinde vizyona girecek sıradaki büyük yapım olarak öne çıkıyor.
Screen Queensland CEO’su Jacqui Feeney, “Artık düzenli olarak proje başına sahadaki harcaması 50 milyon doların, hatta kimi zaman 100 milyon doların üzerine çıkan yapımları çekiyoruz. Son iki-üç yılda değişen en önemli şey, buraya gelen işlerin ölçeği oldu” dedi.
Queensland ekonomisinin dönüşümü
Bu yapım akını, uzun yıllar turizm ve inşaat sektörlerine bağımlı olan Queensland’de istihdam artışını da beraberinde getirdi. Son dönemde sağlık, bilim, eğitim ve film yapımı alanlarında da güçlü sektörler oluşturan eyalette, iş temposunun kesintisiz hale geldiği belirtiliyor.
Gold Coast Belediye Başkan Yardımcısı Mark Hammell, “Tempo hiç durmuyor. Post-prodüksiyonda, ışıkta ya da set ve dekor kurulumunda çalışıyorsanız artık yıl boyunca işiniz var. Arada boşluk kalmıyor” dedi.
Screen Queensland, nisan ayında yaptığı açıklamada, Gundam’ın canlı aksiyon film uyarlamasının Gold Coast’ta çekileceğini duyurdu. Yapımın bölge ekonomisine yaklaşık 78,8 milyon ABD doları katkı sağlaması bekleniyor.
Avustralyalı oyuncular için fırsatlar çoğalıyor
Hollywood yapımlarında yer almak isteyen Avustralyalı oyuncular için de tablo değişmiş durumda. Dublör oyuncu Angela Sippel, geçmişte sektörde iş bulmanın son derece zor olduğunu belirterek, oyuncuların aylarca işsiz kalabildiğini ve çoğu zaman ikinci bir işte çalışmak zorunda kaldığını söyledi.
Geçen yıl altı uluslararası yapımda görev alan Sippel, “Şimdi ise gelen projelerin büyüklüğü ve sıklığı nedeniyle bazen aralarından seçim yapacak kadar bile yeterli insan olmadığını hissediyorum” dedi.
Gold Coast’ta faaliyetlerini kalıcı olarak taşıyan en dikkat çekici yaratıcı isimlerden biri yönetmen Baz Luhrmann oldu. Luhrmann, 2022’de Oscar’a aday gösterilen biyografik drama filmi Elvis’in çekimleri sırasında kente hayran kaldı. Elvis, bugüne kadar tamamen Gold Coast’ta çekilen ilk ve hâlâ tek büyük sinema yapımı olma özelliğini taşıyor.
Luhrmann’ın yapım şirketi Bazmark’ın genel müdürü Schuyler Weiss, yerel yönetimin desteklediği Gold Coast’taki “son derece verimli, üretken ve misafirperver film yapım ortamının” şirketin operasyonlarını kalıcı olarak buraya taşıma kararında belirleyici olduğunu söyledi.
Yetenek ekosistemi
Bu eğilim zamanla başka şirketlere de yayıldı ve bölgede kalıcı bir yetenek ekosistemi oluşmaya başladı. Animasyon ve görsel efekt şirketi Elysium Studios’un kurucusu Lucy Markovich de yakın dönemde Gold Coast’a taşınan isimler arasında. Markovich, “İşimizi büyütmek için doğru yerin burası olduğunu düşünüyoruz” dedi. Dört kişilik ekibinin yalnızca iki yıl içinde 20 kişiye çıktığını da sözlerine ekledi.
Yeni Zelanda merkezli görüntü ve dijital iş akışı şirketi The Rebel Fleet’in CEO’su Mike Urban ise Gold Coast’un cazibesini üç başlıkta özetledi: “Teşvikler, maliyet ve konum.”
Avustralya’da film yapımlarına yönelik teşvik programı başlatan ilk yerel yönetim olan Gold Coast Belediyesi, kendi Screen Attraction Program kapsamında bölgede 750 bin Avustralya dolarından fazla harcama yapan ve ekiplerinin en az yüzde 50’sini Gold Coast sakinlerinden oluşturan yapımlara destek veriyor.
Film endüstrisine sunulan teşvikler
Queensland eyaleti de film sektörüne yönelik kapsamlı teşvikler sunuyor. Uluslararası yapımları hedefleyen Production Attraction Strategy programına ek olarak, eyalet bordro vergisi indirimi ile post prodüksiyon, dijital ve görsel efekt çalışmalarını teşvik eden destekler sağlıyor. Bu teşvikler, Avustralya federal hükümetinin sunduğu desteklerle birleşiyor. Buna göre büyük bütçeli uluslararası yapımlara yüzde 30 prodüksiyon teşviki, önemli ölçüde Avustralya içeriği üreten uygun şirketlere yüzde 40’a kadar destek ve çekim yeri fark etmeksizin ülkedeki post prodüksiyon ile görsel efekt çalışmalarına yüzde 30 geri ödeme sağlanıyor.
Mekân keşif uzmanı Nick Smith’e göre yapımcıları bölgeye çeken bir diğer unsur ise Gold Coast’un sunduğu doğal çeşitlilik. Smith, “Ulusal parklardan tropikal plajlara kadar inanılmaz çeşitlilikte çekim mekânları var ve bunların hepsi prodüksiyon ofislerine 20 ila 50 dakika uzaklıkta” dedi.
Smith’in son başarılarından biri, Sony’nin 2025 yapımı aksiyon-komedi filmi Anaconda için çekim mekânı bulmak oldu. Jack Black ve Paul Rudd’un rol aldığı filmde Tamborine Dağı ve Hinze Barajı çevresindeki sık ormanlar ile şelaleler, tehlikeli Amazon yağmur ormanlarını canlandırmak için kullanıldı.
Deneyimli ekip ve tedarikçiler
Gold Coast, artık yalnızca doğal çekim mekânlarıyla değil, deneyimli teknik ekipleri ve sektör tedarikçileriyle de öne çıkıyor. Queensland eyalet yönetimi, yerel yaratıcı endüstriyi büyütmek amacıyla önemli yatırımlar yapıyor. Bu kapsamda 2024 yılında 5 milyon Avustralya doları büyüklüğündeki Capital Grants Program ile Gold Coast merkezli 12 küçük ve orta ölçekli film yapım şirketine destek sağlandı.
Bu destekten yararlanan şirketlerden biri sualtı kamera hizmetleri sunan SteadiWaves oldu. Yağmur ormanlarındaki nehirler ve kumluk kıyılar gibi Gold Coast’un suyla bağlantılı doğal alanlarını kullanmak isteyen yapımların artmasıyla birlikte şirketin kurucusu ve sualtı görüntü yönetmeni Nathan Frost, ekipman kapasitesini büyütmek için kullandığı bu fonun kendilerine ABD’den gelen daha büyük bütçeli projelere açılma imkânı verdiğini söyledi.
Prodüksiyonlara stüdyo alanı kiralayan ve Mortal Kombat II gibi yapımlara ev sahipliği yapan Pinnacle Studios da aynı programdan yararlanarak ses sahnelerinin iklimlendirme altyapısını yeniledi. Şirketin dağıtım ve stüdyo operasyonlarından sorumlu yöneticisi Andrew Devlin, bu desteğin şirket için büyük avantaj sağladığını belirterek, “Mekândaki sıcaklığı kontrol edebilmek yapımları çekmemize yardımcı oldu ve çalışma ortamını çok daha konforlu hale getirdi” dedi.
Gold Coast’taki yapım ekosisteminin, artan taleple birlikte daha da büyümesi bekleniyor. ABD merkezli Shadowbox Studios ile Pinnacle Studios, yeni ses sahneleri inşa ediyor. Bu yatırımların, geçmişte Marvel’ın Thor: Ragnarok ve DC’nin Aquaman filmlerine ev sahipliği yapan tarihi Village Roadshow Studios üzerindeki baskıyı hafifletmesi hedefleniyor. Dokuz ses sahnesi ve üç su tankına sahip tesis, büyük yapımlar nedeniyle yıl boyunca neredeyse tamamen dolu çalışıyor.
Büyümenin riskleri
Ancak sektör temsilcileri, büyümenin risksiz olmadığını da vurguluyor. Queensland Teknoloji Üniversitesi’nden film uzmanı Mark Ryan, ABD Başkanı Donald Trump’ın eylülde sosyal medyada yaptığı, “ABD dışında çekilen tüm filmlere yüzde 100 gümrük vergisi” getirme yönündeki açıklamasının sektörde tedirginlik yarattığını söyledi.
Buna karşın Screen Queensland CEO’su Jacqui Feeney, somut bir adım görülmeden endişeye kapılmak için erken olduğunu düşünüyor. Feeney, “Tarifenin gerçekten uygulanacağına ve bu konuda ABD’den resmi bir karar çıkacağına dair bir gelişme görmedikçe bunlar şu aşamada spekülasyondan ibaret. İşlerimiz üzerinde hiçbir etkisini görmedik. Sakin kalıp yolumuza devam ediyoruz” dedi.
Avustralya’nın ilk sosyal girişim temelli film stüdyosu Chrysaor Studios’un kurucusu Christopher Amos ise Trump’ın çıkışının, Gold Coast film sektörünün tamamen Amerikan yapımlarına bağımlı kalamayacağını gösterdiğini söyledi.
Sektör temsilcilerine göre Gold Coast için daha kalıcı bir büyüme modeli, yalnızca yabancı yapımları ağırlamak değil, küresel izleyiciye ulaşabilecek yerli Avustralya hikâyeleri üretmekten geçiyor.
____________________Gazete Oksijen
GÜNÜN OLAYI
2000 - Galatasaray, UEFA Kupasını kazanarak Avrupa'da kupa kazanan ilk Türk futbol takımı unvanını aldı.
GÜNÜN DOĞANI
1945 - Esin Engin, Türk besteci ve müzisyen (ö. 1997)
GÜNÜN KAYBI
2002 - Mahzuni Şerif, Türk halk ozanı (d. 1938)
Yorumlar
Yorum Gönder