Dünyanın en zenginlerinin sınırsız kaynaklara, gelişmiş sığınaklara ve özel jetlere sahip olduğu biliniyor. Bu durum, bazı kesimlerde şu soruyu gündeme getiriyor:
Olası bir nükleer felaket ya da küresel kriz öncesinde bu kişiler önceden uyarılıyor olabilir mi?
Washington Post'un haberine göre bu sorudan yola çıkan Kyle McDonald, özel jet hareketlerini takip ederek bir “Apocalypse Early Warning System” geliştirdi. Sistem, çok sayıda özel jetin aniden şehir merkezlerinden uzaklaşarak sığınaklara veya izole bölgelere yönelmesi durumunda bunun bir erken uyarı işareti olabileceğini varsayıyor.
McDonald, projenin aynı zamanda ironik bir mesaj taşıdığını şu sözlerle belirtti:
“İnsanların gülmesini istiyorum. İçinde bulunduğumuz durumun ironisini görmelerini istiyorum. Ultra zenginlerle çalışan sınıf arasında bir mücadele var”
Sistem nasıl çalışıyor?
McDonald’ın geliştirdiği sistem, herkese açık uçuş verilerini kullanarak özel ve iş jetlerinin konumlarını takip ediyor. Sistem, aynı anda uçan uçak sayısını geçmiş ortalamalarla karşılaştırarak 1’den 5’e kadar bir “acil durum seviyesi” belirliyor.
Bu seviyede ani bir yükseliş olması durumunda sistem, kullanıcılarına e-posta veya mesaj yoluyla uyarı gönderebiliyor.
Servet uçurumu ve toplumsal tepki
Proje, özellikle ABD’de giderek derinleşen gelir eşitsizliği tartışmalarına da işaret ediyor. Federal Reserve verilerine göre ABD’de en zengin yüzde 1’lik kesim toplam servetin yüzde 31,9’unu elinde bulundururken, nüfusun alt yarısı sadece yüzde 2,5’ine sahip.
Dünyanın en zengin isimlerinden Elon Musk’ın serveti ise yalnızca bu yıl 50 milyar doların üzerinde arttı.
Son yıllarda milyarderlere yönelik toplumsal algı da değişti. Üst sınıfa ait yatların batırılması ya da el konulması gibi olaylar kamuoyunda destek buldu.
Bir zamanlar rol model olarak görülen milyarderler, artık geniş kesimler tarafından aşırı servet biriktiren kişiler olarak değerlendiriliyor.
“Felaketi biz de anlayabiliriz” yaklaşımı
McDonald’a göre milyarderler olası bir felaketten saatler önce haberdar oluyorsa, bu hareketlilik kamuya açık veriler üzerinden herkes tarafından da fark edilebilir.
Bu yaklaşım, teknoloji milyarderlerinin “kıyamet hazırlığı” yaptığı yönündeki tartışmalarla da örtüşüyor.
Yazar ve belgeselci Douglas Rushkoff, “Survival of the Richest” adlı kitabında birçok milyarderin olası krizler için hazırlık yaptığını ortaya koydu.
Rushkoff’a göre bazı milyarderler bilim kurgu tarzı yeraltı sığınakları inşa etmese de mevcut mülklerine güvenlikli ve stoklu alanlar ekliyor.
Rushkoff, bu yaklaşımı eleştirerek milyarderlere şu soruyu yönelttiğini söyledi: “Bitcoin değersiz hale geldiğinde sizi koruyacak özel birliklere nasıl ödeme yapacaksınız?”
Rushkoff, bu tür sistemlerin gerçek bir kıyamet göstergesinden çok milyarderlerin panik seviyesini yansıttığını ifade etti.
Sistem fikri İran gerilimiyle doğdu
McDonald, projenin fikrinin İran ile yaşanan gerilimin tırmandığı dönemde ortaya çıktığını söyledi. Nükleer bir risk ihtimalinin konuşulmaya başlanması, bu fikri geliştirmesinde etkili oldu.
Sistem aynı zamanda bireysel kaygılara ve küresel ölçekte artan belirsizlik hissine bir yanıt olarak ortaya çıktı.
Gizlilik tartışması
McDonald’ın sistemi, jetlerin sahiplerini veya yolcularını ifşa etmiyor. Sanatçı, kimseyi ifşa etmek gibi bir niyeti olmadığını vurguladı.
Özel jet takibi herkese açık veriler üzerinden yapılmasına rağmen milyarderler bu durumdan rahatsızlık duyuyor. Nitekim Elon Musk, 2022 yılında jetinin konumunu paylaşan bir öğrencinin hesabını kapattırmıştı.
McDonald’ın sistemine göre uyarı seviyesi şimdiye kadar 4’ün üzerine çıkmadı. Sistem, tatil dönemleri gibi yoğun uçuş zamanlarını da hesaba katarak yanlış alarmları engelleyecek şekilde tasarlandı.
McDonald, amacının insanlara “hacker zihniyeti” kazandırmak olduğunu belirtti. Ona göre insanlar çevrelerinde olup biteni sadece gürültü olarak değil, anlamlı desenler olarak görmeyi öğrenmeli. / Gazete Oksijen
11 MAYIS’LAR
1811 - "Siyam ikizleri" diye anılacak olan Chang Bunker ve Eng Bunker kardeşler doğdu. Karınlarından yapışık olan ikizler, yüz binde bir görülen bu doğumun isim babası oldular. 63 yaşında öldüler ve 18 çocukları oldu.
1812 - Birleşik Krallık Başbakanı Spencer Perceval, Avam Kamarası'nda cinnet geçiren iş insanı John Bellingham tarafından vurularak öldürüldü.
1858 - Minnesota, Amerika Birleşik Devletleri'ne katıldı.
1867 - Lüksemburg, Fransa'dan bağımsızlığını kazandı.
1920 - Mustafa Kemal Paşa, İstanbul'daki Divan-ı Harp tarafından idama mahkûm edildi.
1924 - Gottlieb Daimler ve Karl Benz şirketleri birleşerek, Mercedes-Benz şirketini oluşturdular.
1927 - Akademi Ödülleri'ni dağıtan Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi kuruldu.
1938 - Atatürk, çiftliklerini ve taşınmazlarını ulusa bağışladı.
1939 - II. Dünya Savaşı sırasında Moğolistan - Mançurya sınırında Halhin Gol Muharebesi başladı.
1946 - Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün CHP Tüzüğü'nde yer alan "Millî Şef" ve "Değişmez Genel Başkan" unvanları kaldırıldı.
1949 - Siyam, adını resmen Tayland olarak değiştirdi.
1949 - İsrail, Birleşmiş Milletler örgütüne katıldı.
1960 - Nazi savaş suçlusu Adolf Eichmann, Buenos Aires'te bir Mossad ekibi tarafından kaçırıldı.
1960 - İlk kez doğum kontrol hapı piyasaya verildi.
1961 - Yassıada'da Anayasa'yı ihlal davası başladı.
1963 - Başbakan İsmet İnönü, 'Kürt sorunu'nun tehlike oluşturmadığını söyledi.
1967 - Yunan iktisatçı ve sosyalist siyasetçi Andreas Papandreu, Yunan askeri cuntası tarafından Atina'da hapsedildi.
1981 - 20 Şubat 1980'de Malatya Doğanşehir Cumhuriyet Halk Partisi Gençlik Kolları Başkanı Hasan Doğan'ı öldüren sağ görüşlü militan Cengiz Baktemur, ölüm cezasına çarptırıldı.
1985 - Birmingham City FC ile Leeds United arasında Birmingham'da yapılan futbol maçı sırasında yangın çıktı: 40 kişi öldü, 150 kişi yaralandı.
1987 - Eski Alman Schutzstaffel subayı ve Gestapo üyesi "Lyon Kasabı" olarak da bilinen Klaus Barbie, II. Dünya Savaşı sırasında işlediği suçlardan dolayı Fransa'nın Lyon kentinde yargılanmaya başladı.
1987 - Baltimore Maryland'de, ilk kalp-akciğer nakli gerçekleştirildi.
1988 - Britanya Gizli İstihbarat Servisi görevlisiyken Sovyetler Birliği hesabına casusluk yaptığı ortaya çıkınca bu ülkeye iltica eden Kim Philby, 76 yaşında Moskova'da öldü.
1997 - IBM'in süper bilgisayarı Deep Blue, gelmiş geçmiş en büyük satranç ustası olarak kabul edilen Gary Kasparov'u yendi.
2005 – Galatasaray, Türkiye Kupası finalinde Atatürk Olimpiyat Stadyumu’nda, Fenerbahçe’yi 5-1 mağlup ederek 14. Türkiye kupasını kazandı.
2008 - 4. Türkiye Grand Prix'ini, üst üste 3.kez Felipe Massa kazandı.
2013 - Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde arka arkaya iki patlama oldu. Patlamada 52 kişi hayatını kaybederken, 150'nin üzerinde kişi de yaralandı.
2021 – Şampiyonlar Ligi finali artan koronavirüs vakaları ve yüksek risk nedeniyle Türkiye’den alınıp Porto’ya (Dragao Stadı) verildi.
2022 – Türkiye’deki McDonald’s’ları da işleten Tuncay Özilhan’a ait Anadolu Restoran (Anadolu Grubu), Katarlı yatırımcı Kamal Saleh Al Mana’ya ait Boheme Investment şirketine 54.5 milyon dolara satıldı.
2023 – Dolar/TL kuru 19.77 ile tüm zamanların rekorunu kırdı, CDS risk primi ise Aralık’tan bu yana ilk defa 500’ün altına düştü. Dolar kuru, serbest piyasada ise 21 TL’yi geçti.
11 MAYIS’TA DOĞANLAR
1904 - Salvador Dali, İspanyol sürrealist ressam (ö. 1989)
1920 - Nezihe Araz, Türk yazar ve gazeteci (ö. 2009)
2003 - Fermín López, İspanyol futbolcu
11 MAYIS’TA ÖLENLER
1954 - Sait Faik Abasıyanık, Türk öykü yazarı (d. 1906)
1981 - Bob Marley, Jamaikalı gitarist ve şarkıcı (d. 1945)
1988 - Kim Philby, İngiliz casus (d. 1912)
2017 - İbrahim Erkal, Türk şarkıcı, söz yazarı, besteci ve oyuncu (d. 1966)
Yorumlar
Yorum Gönder